بررسی نقش طرح‌وارۀ فرهنگی و طرح‏وارۀ زبانی بر درک خوانداری و شنیداری زبان‌آموزان زبان انگلیسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان‌شناسی، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی «سمت»

چکیده

هدف مقالۀ حاضر بررسی تأثیر آشنایی فرهنگی و زبانی با یک متن و نقش آن در درکِ خواندن، درک شنیدن و مدت زمان خواندن آن متن است. الگوی نظری مورداستفاده در این بررسی الگوی طرح‏واره است که به دانش پیشینِ فرد از جهان اشاره دارد. این الگو ابتدا توسط کانت مطرح شد، اما این بارتلت بود که آن را رشد داد و به‌کار گرفت. بنابر این مفهوم، پردازش متن به‏واسطۀ دانشِ پیشینِ انباشت‏شده در ذهنِ خواننده/شنونده (الگوهای ذهنی) تسهیل می‏شود. برای بررسی این موضوع، سه متن از کتاب ریدینگ آیلتس مربوط به سال 2021 از بخش تاریخ بیشه‏زار در بریتانیا در اختیار سه گروه (کنترل، آشنا با طرح‏وارۀ زبانی و آشنا با طرح‏وارۀ فرهنگی، هر گروه 30 نفر و درمجموع 90 نفر) قرار گرفت. گروه کنترل هیچ آشنایی با طرح‏واره‏های زبانی و فرهنگیِ متن نداشت. گروه دوم با طرح‏واره‏های زبانی متن و گروه سوم با طرح‏واره‏های فرهنگیِ متن آشنایی داشتند. به منظور بررسی نقش طرح‏واره‏ها بر فرایند فهم خواندن، فهم شنیدن و مدت زمان خواندن و نیز مقایسۀ تفاوت این سه گروه با هم، سه آزمون روی این سه گروه انجام شد. نتایج حاکی از آن است که گروه کنترل در هر سه آزمون نمرات پایین‏تری نسبت‌به دو گروه دیگر به دست آورد. نتایج گروه آشنا با طرح‏وارۀ زبانی هم بهتر از گروه آشنا با طرح‏وارۀ فرهنگیِ متن بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

the analysis of schemata roles in reading and listening comprehension in English Language Educators

نویسنده [English]

  • Mohsen Nobakht
Assistant Professor, Department of Linguistics, the Institute for Research and Development in the Humanities (SAMT), Tehran, Iran
چکیده [English]

هدف مقالۀ حاضر بررسی تأثیر آشنایی فرهنگی و زبانی با یک متن و نقش آن در درکِ خواندن، درک شنیدن و مدت زمان خواندن آن متن است. الگوی نظری مورداستفاده در این بررسی الگوی طرح‏واره است که به دانش پیشینِ فرد از جهان اشاره دارد. این الگو ابتدا توسط کانت مطرح شد اما این بارتلت بود که آن را رشد داد و به کار گرفت. بنا بر این مفهوم، پردازش متن به‏واسطۀ دانشِ پیشینِ انباشت‏شده در ذهنِ خواننده/شنونده (الگوهای ذهنی) تسهیل می‏شود. برای بررسی این موضوع، سه متن از کتاب ریدینگ آیلتس مربوط به سال 2021 از بخش تاریخ بیشه‏زار در بریتانیا در اختیار سه گروه (کنترل، آشنا با طرح‌وارۀ زبانی و آشنا با طرح‌وارۀ فرهنگی، هر گروه 30 نفر و در مجموع 90 نفر) قرار گرفت. گروه کنترل، هیچ آشنایی با طرح‌واره‌های زبانی و فرهنگیِ متن نداشت. گروه دوم با طرح‏واره‏های زبانی متن و گروه سوم با طرح‏واره‏های فرهنگیِ متن آشنایی داشتند. سه آزمون روی این سه گروه انجام شد تا نقش طرح‏واره‏ها را بر فرایند فهم خواندن، فهم شنیدن و مدت زمان خواندن بررسی کند و تفاوت این سه گروه را با هم بسنجد. نتایج حاکی از آن است که گروه کنترل در هر سه آزمون نمرات پایین‏تری نسبت به دو گروه دیگر به دست آورد. نتایج گروه آشنا با طرح‌وارۀ زبانی هم بهتر از گروه آشنا با طرح‌وارۀ فرهنگیِ متن بود.

کلیدواژه‌ها [English]

  • schemata
  • linguistic schemata
  • cultural schemata
  • Text Comprehension
 ر یسی وانانی ا . و بالغیزاده ش. ( .)1398طراحی و ارزیابی ساخ ار عاملی: روشی برای سنج طـرحواره
در درک مطلج خواند زبا دو،. نقد زبا و ادبیات خارجی .119-140 23
شمشادی آ. ( .)1380یادگیری زبا دو، و نظریۀ طرحوارههای ههنی. دانشور پزشکی .116-105 )36(9
آیسن ،. ( .)1991فرهن توصیفی روا شناسی شناخ ی. ترجمۀ . خرازی و همکـارا ( .)1379تهـرا
نشر نی.
عاداللهی ،.ح . و زار ح. ( .)1398روا شناسی شناخ ی. تهرا : سمت.
اس رنارو ر.ج . و اس رنارو ک. ( .)2017روا شناسی شناخ ی. ویراست هف م. ترجمۀ س.ک. خـرازی
و ا. حجازی ( .)1400تهرا : سمت
.
 Adams, M. J., & Collins, A. (1979). A schema-theoretic view of reading. In R. O. Freedle
(Ed.).
New directions in discourse processing. Norwood, NJ: Ablex Publishing
Corporation.
Alba, J. W., & Hasher, L. (1983). Is memory schematic?.
Psychological Bulletin, 93, 203-
231.
Anderson, N. J. (1999).
Exploring second language reading. Boston, MA: Heinle & Heinle.
Anderson, N. J., & Cheng, X. (2004).
Exploring second language reading: Issues and
strategies
. Foreign Language Teaching and Research Press.
Anderson, R. C. (1977). The notion of schemata and the educational enterprise. In R. C.
Anderson, R. J. Spiro, &, W. E. Montague.
Schooling and the acquisition of knowledge.
Hillsdale, N.J.: Lawrence Erlbaum.
Barlett, F. (1932). Remembering: A study in experimental and social psychology, Cambridge:
Cambridge University Press, http://www.bartlett. psychol.cam.ac.uk/TheoryOf
Remembering.htm, Retreived,7 December 2013.
Bernhardt, E. B. (1991).
Reading development in a foreign language. Norwood, NJ: Ablex.
Brantmeier, C. (2004). Building a comprehensive theory of adult foreign language reading: A
variety of variables and research methods.
The Southern Journal of Linguistics, 27, 1-7.
Brooks, N. (1968).
Teaching culture in the foreign language classroom. Foreign Language
Annuals, 201-217.
Brown, G., & Yule, G. (1983).
Discourse Analysis. Cambridge University Press.
Carrell, P.L. (1998). Some causes of text-boundedness and schema interference. In P.L.
Carrell, J. Devine, & D.E. Eskey (Eds.),
Interactive approaches to second Language
reading
(pp.101-113). Cambridge: Cambridge University Press.
Chen-Hong, L., & Shu-Fen, L. (2012). The Functions Of Cultural Schemata In The Chinese
Reading Comprehension And Reading Time Of College Students In Taiwan. J
ournal of
International Education Research, 8(2),
105-112.
Dehghan, F., and Sadighi, F. (2011). On the Cultural Schema and Iranian EFL Learners’
Reading Performance: A Case of Local and Global Items.
Pan-Pacific Association of
Applied Linguistics, 15
(2), 97-108.
Eskey (eds), (1988).
Interactive approaches to second language reading. Cambridge: CUP
Fiske, S. T., & Taylor, S. E. (2020).
Social cognition (2nd ed.). New York: McGraw-Hill.
Fleck, L. (1979).
Genesis and development of a scientific fact. Chicago: University of
Chicago Press.
Goodman, K. (1988). The reading process. In P. Carrell, J. Devine, & D. Eskey (Eds.),
Interactive Approaches to Second Language Reading (Cambridge Applied Linguistics,
pp. 11-21). Cambridge: Cambridge University Press
Harmer, J. (2001).
The practice of English language teaching. Essex: Pearson Education
Limited.
Huang, Q. (2009). Background knowledge and reading teaching.
Asian social Science, 5(5),
138-142.
Johnson, P. (1981). Effects on reading comprehension of language complexity and cultural
background of a text.
TESOL Quarterly, 15(2), 169-181.
Juan, E.U., & Flor, A.M. (2006).
Current trends in the development and teaching of the four
skills.
Berlin: Walter de Gruyter GmbH & Co. KB.
 Kellogg, R. T. (1995). Cognitive psychology. Thousand Oaks, California: Sage Publications.
Kramsch, C. (1993).
Content and Culture in Language Teaching. Oxford: Oxford University
Press.
Landry, K.L. (2002). Schemata in second language reading.
The Reading Matrix, 2(3), 1-12.
Lijuan, L. (2017). The role of schema in constructing cross-cultural minds for students in
local universities.
Journal of Language Teaching and Research, 8(5), 1006-1010.
McVee, M. B., Dunsmore, K., & Gavelek, J. R. (2005). Schema theory revisited.
Review of
Educational Research
, 75(4), 531-566.
Oller, J.J.W. (1995). Adding abstract to formal and content schemata: Results of recent work
in Peircean semiotics.
Applied Linguistics, 16(3), 1-38.
Rumelhart, D. (1980). Schemata: The building blocks of cognition. In R. J. Spiro, B. C.
Bruce, & W. E. Brewer (Eds.),
Theoretical issues in reading comprehension (pp. 33-58).
Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Saito, A. (Ed.). (2000).
Bartlett, culture and cognition. London: Psychology Press.
Taylor, S. E., & Crocker, J. (1981). Schematic bases of social information processing, In E. T.
Higgins, C. P. Herman, & M. P. Zanna (Eds.).
Social cognition: The Ontario Symposium.
1: 89-134, Hillslade, NJ: Lawrence Erlbaum.
Widdowson, H. G. (1990).
Aspects of language teaching. Oxford: Oxford University Press.
Xiaoguang, Zh., & Lei, Zh. (2012). Schema Theory and College English Reading Teaching.
In
English Language Teaching, 5(11), 111-117.
Yang, S. (2010). The influence of schema & cultural difference on L1 and L2
reading”,English Language Teaching, vol.3, No: 4. Retrieved, 01 May, 2014,
from.file:///C:/Users/BFB/Downloads/8389-25863-1-PB.pdf, Retreived, 3 December
2013.
Zarei, A. A., & Mahmudi, M. (2012). The effects of content, formal, and linguistic schema
building activity types on EFL reading and listening comprehension.
Teaching English
Language
, 6(2), 79-101.