رابطه سرگشتگی ذهنی و نارسایی شناختی در میانسالی: نقش واسطه ای فراشناخت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

2 گروه روانشناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

3 گروه روانشناسی، دانشگاه شهیدباهنر کرمان، کرمان، ایران

چکیده

باتوجه به اینکه جمعیت کشور رو به پیری می­رود، بررسی کارکردهای شناختی مرتبط با افزایش سن قابل توجه است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه­ای فراشناخت در رابطۀ سرگشتگی ذهنی و نارسایی شناختی انجام شد. طرح پژوهش توصیفی از نوع هم‌بستگی و جامعۀ آماری، تمام میان‌سالان شهر شیراز در سال 1399 بود. نمونۀ پژوهش 228 میان‌سال بودند که با استفاده­ از پرسش‌نامۀ سرگشتگی ذهنی، مقیاس فراشناخت و پرسش‌نامۀ نارسایی شناختی به‌صورت اینترنتی و از طریق شبکه­های مجازی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل داده­ها نشان داد سرگشتگی ذهنی با فراشناخت و نارسایی شناختی رابطۀ مثبت معناداری دارد. بین فراشناخت و نارسایی شناختی نیز رابطۀ مثبت معناداری مشاهده شد. همچنین نتایج تحلیل مسیر حاکی از آن بود که فراشناخت در رابطۀ سرگشتگی ذهنی با نارسایی شناختی نقش واسطه­ای دارد. بنابراین، باتوجه به نتایج پژوهش حاضر با فراهم کردن مداخلات درمانی مبتنی‌بر کاهش سرگشتگی ذهنی و باورهای فراشناختی منفی می­توان میزان نارسایی شناختی میان‌سالان را کاهش داد و بدین طریق در جهت پیشگیری یا کنترل زوال شناختی در دوران میان‌سالی و سالمندی اقدام کرد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Relationship between Mind Wandering and Cognitive Failure in Middle Age: The Mediating Role of Metacognition

نویسندگان [English]

  • Fateme Moradi 1
  • Ghasem Askarizadeh 2
  • Masoud Bagheri 3
1 Department of psychology, Shahid Bahonar University of Kerman, Iran
2 Dept of Psychology, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran.
3 Dept of Psychology, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran.
چکیده [English]

Given that the population of the country is aging, the study of cognitive functions related to aging deserves attention. The aim of this study was to investigate the mediating role of metacognition in the relationship between mind wandering and cognitive failure. The research design was descriptive-correlational and statistical population consisted of all middle-aged in Shiraz in 2020. In order to collect data, questionnaires of mind wandering, metacognition and cognitive failure were used. The research sample was 228 middle-aged through online recall and via social network and were assessed with questionnaires of mind wandering, metacognition and cognitive failure were used. The results of data analysis showed that mind wandering has a significant positive relationship with metacognition and cognitive failure. There was a significant positive relationship between metacognition and cognitive failure. Also the results of path analysis indicated that metacognition has a mediating role in the relationship between and mind wandering and cognitive failure. Therefore, according to the results of the present study, by providing therapeutic interventions based on reducing mind wandering and negative metacognitive beliefs, the rate of cognitive failure in middle-aged people can be reduced and thus to prevent or control cognitive decline in middle age and elderly.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mind wandering
  • metacognition
  • Cognitive failure
  • middle age
ابوالقاسمی، ع.، و کیامرثی، آ. (1388). بررسی رابطۀ بین فراشناخت و نارسایی‌های شناختی در سالمندان. تازه­های علوم شناختی، 11 (1)، 8ـ 15.
حاجت‌پور، ر.، و هارون رشیدی، ه. (1400). اثربخشی درمان مبتنی‌بر تعهد و پذیرش بر باورهای غیرمنطقی و نگرش به مرگ در سالمندان، روان‌شناسی پیری، 7(1)، 43ـ 54.
شیرمحمدیان، ا.، نعیمی، ا.، و کاظمیان، س. (1399). بررسی کیفی نقش تجارب خانوادگی در سازگاری سالمندان. روان‌شناسی فرهنگی، 4(1)، 35ـ 56.
شیرین‌زاده دستگیری، ص.، گودرزی، م. ع.، رحیمی، چ.، و نظیری، ق. (1387). بررسی ساختار عاملی، روایی و اعتبار پرسش‌نامۀ فراشناخت 30 ، روان‌شناسی، 12(( 4 ،  445ـ461.
قاسمی جوبنه، ر.، موسوی، س.و.، و حسینی صدیق، م. (1398). نقش میانجی نارسایی شناختی در ارتباط بین ذهن‌آگاهی و صمیمیت زناشویی سالمندان. روان‌شناسی پیری، 5(3)، 251ـ 261.
مشفق، م.، و میرزایی، م. (1389). انتقال سنی در ایران: (تحولات سنی جمعیت و سیاست‌گذاری‌های اجتماعی ـ جمعیتی). جمعیت، ۱۷ (۷۱ و ۷۲)، 1ـ 22.
یزدانبخش، ک.، جشن‌پور، م.، سنجابی، ا.، و آبباریکی، ا. (1397). ابعاد حافظه در سالمندان و مقایسۀ آن با افراد غیرسالمند . روان‌شناسی پیری، 4(4)، 275ـ 282..
یزدی، س. م.، درویزه، ز.، و شیخی، ز. (1394). مقایسة نارسایی‌های شناختی و شیوه‌های مقابله با استرس در بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی، اختلال اضطراب فراگیر و همبود، مطالعات روان‌شناختی، 11(3)، 7ـ 28.
Algharaibeh, S. A. S. (2017). Metacognitive skills as predictors of cognitive failure. American Journal of Applied Psychology, 6(3), 31-37.
Baird, B., Smallwood, J., & Schooler, J. W. (2011). Back to the future: Autobiographical planning and the functionality of mind-wandering. Consciousness and cognition, 20(4), 1604-1611.
 
Banks, J. B., & Boals, A. (2017). Understanding the role of mind wandering in stress-related working memory impairments. Cognition and Emotion, 31(5), 1023-1030.
 
Bhome, R., McWilliams, A., Huntley, J. D., Fleming, S. M., & Howard, R. J. (2019). Metacognition in functional cognitive disorder-a potential mechanism and treatment target. Cognitive neuropsychiatry, 24(5), 311-321.
 
Carciofo, R., Du, F., Song, N., & Zhang, K. (2014). Mind wandering, sleep quality, affect and chronotype: an exploratory study. PloS One, 9(3), e91285.
 
Carciofo, R., Song, N., Du, F., Wang, M. M., & Zhang, K. (2017). Metacognitive beliefs mediate the relationship between mind wandering and negative affect. Personality and Individual Differences, 107, 78-87.
 
Carrigan, N., & Barkus, E. (2016). A systematic review of cognitive failures in daily life: Healthy populations. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 63, 29-42.
 
Chou, T., Hooley, J. M., & Camprodon, J. A. (2020). Transcranial direct current stimulation of default mode network parietal nodes decreases negative mind-wandering about the past. Cognitive Therapy and Research, 44(1), 10-20.
Drescher, L. H., Van den Bussche, E., & Desender, K. (2018). Absence without leave or leave without absence: Examining the interrelations among mind wandering, metacognition and cognitive control. PloS one, 13(2), e0191639.
 
El Haj, M., Allain, P., Antoine, P., Gallouj, K., Moustafa, A. A., Quaglino, V., & Roche, J. (2020). The subjective experience of mind wandering in Alzheimer’s disease. Cognitive Neuropsychiatry, 25(3), 201-214.
 
Fox K.C.R., Christoff K. (2014) Metacognitive Facilitation of Spontaneous Thought Processes: When Metacognition Helps the Wandering Mind Find Its Way. In: Fleming S., Frith C. (eds) The Cognitive Neuroscience of Metacognition. Springer, Berlin, Heidelberg.
Frank, D. J., Nara, B., Zavagnin, M., Touron, D. R., & Kane, M. J. (2015). Validating older adults’ reports of less mind-wandering: An examination of eye movements and dispositional influences. Psychology and Aging, 30(2), 266.
 
Gyurkovics, M., Balota, D. A., & Jackson, J. D. (2018). Mind-wandering in healthy aging and early stage Alzheimer’s disease. Neuropsychology, 32(1), 89.
 
Irak, M., & Çapan, D. (2018). Beliefs about memory as a mediator of relations between metacognitive beliefs and actual memory performance. The Journal of general psychology, 145(1), 21-44.
 
Kam, J. W., & Handy, T. C. (2014). Differential recruitment of executive resources during mind wandering. Consciousness and Cognition, 26, 51-63.
 
Kawagoe, T., & Kase, T. (2021). Task-related thought and metacognitive ability in mind wandering reports: an exploratory study. Psychological Research, 85, 1626–1632.
 
Komori, M. (2016). Effects of working memory capacity on metacognitive monitoring: a study of group differences using a listening span test. Frontiers in Psychology, 7, 285.
Könen, T., & Karbach, J. (2020). Self-reported cognitive failures in everyday life: A closer look at their relation to personality and cognitive performance. Assessment, 27(5), 982-995.
 
Maillet, D., & Schacter, D. L. (2016). From mind wandering to involuntary retrieval: Age-related differences in spontaneous cognitive processes. Neuropsychologia, 80, 142-156.
 
McVay, J. C., & Kane, M. J. (2010). Does mind wandering reflect executive function or executive failure? Comment on Smallwood and Schooler (2006) and Watkins (2008). Psychological Bulletin, 136, 188–197.
 
Mecacci, L., & Righi, S. (2006). Cognitive failures, metacognitive beliefs and aging. Personality and individual differences, 40(7), 1453-1459.
 
Miegel, F., Demiralay, C., Moritz, S., Wirtz, J., Hottenrott, B., & Jelinek, L. (2020). Metacognitive training for obsessive-compulsive disorder: a study protocol for a randomized controlled trial. BMC psychiatry, 20(1), 1-13.
 
Mrazek, M.D., Phillips, D.T., Franklin, M.S., Broadway, J.M., Schooler, J.W.  (2013). Young and restless: validation of the Mind-Wandering Questionnaire (MWQ) reveals disruptive impact of mind-wandering for youth. Front Psychol. Frontiers Media SA, 4 (560), 1-7.
 
Navarra-Ventura, G., Fernandez-Gonzalo, S., Serra-Blasco, M., Vicent-Gil, M., Palao, D., & Cardoner, N. (2019). Cognitive failures in healthy middle-aged Spanish adults: A cross-sectional study describing magnitude categories of subjective cognitive deficits. The European Journal of Psychiatry, 33(3), 135-141.
 
Raffard, S., Lebrun, C., Bayard, S., Macgregor, A., & Capdevielle, D. (2020). Self-awareness deficits of cognitive impairment in individuals with Schizophrenia. Really? Frontiers in Psychiatry, 11, 731.
Robison, M. K., Gath, K. I., & Unsworth, N. (2017). The neurotic wandering mind: An individual differences investigation of neuroticism, mind-wandering, and executive control. The Quarterly Journal of Experimental Psychology, 70(4), 649-663.
Robison, M. K., & Unsworth, N. (2015). Working memory capacity offers resistance to mind-wandering and external distraction in a context-specific manner. Applied Cognitive Psychology, 29(5), 680-690.
Rogier, G., Zobel, S. B., Morganti, W., Ponzoni, S., & Velotti, P. (2020). Metacognition in gambling disorder: A systematic review and meta-analysis. Addictive Behaviors, 106600.
 
Siegel, A. L., & Castel, A. D. (2019). Age-related differences in metacognition for memory capacity and selectivity. Memory, 27(9), 1236-1249.
 
Soemer, A., & Schiefele, U. (2020). Working memory capacity and (in) voluntary mind wandering. Psychonomic bulletin & review, 27, 758-767.
 
Tavighi, M., Khalatbari, J., Shiroudi, S. G., & Rahmani, M. A. (2020). A randomized clinical trial in comparing the effectiveness of acceptance and commitment therapy and metacognitive Therapy on Mind-Wandering Index in Adolescents. International Journal of Applied Behavioral Sciences, 6(2), 26-34.
Varma, S., Takashima, A., Fu, L., & Kessels, R. P. (2019). Mindwandering propensity modulates episodic memory consolidation. Aging clinical and experimental research, 31(11), 1601-1607.
 
Vogel, P. A., Hagen, R., Hjemdal, O., Solem, S., Smeby, M. C., Strand, E. R., & Wells, A. (2016). Metacognitive therapy applications in social anxiety disorder: an exploratory study of the individual and combined effects of the attention training technique and situational attentional refocusing. Journal of Experimental Psychopathology, 7(4), 608-618.
Wallace J.C. (2004). Confirmatory factor analysis of the cognitive failures questionnaire: evidence for dimensionality and construct validity, Personality and Individual Differences, 37, 307–324.
Wells, A., & Cartwright-Hatton, S. )2004). A short form of the metacognitions questionnaire: properties of the MCQ-30. Behavior Research Therapy, 42, 385–396.
Wells, A. (2019). Breaking the cybernetic code: Understanding and treating the human metacognitive control system to enhance mental health. Frontiers in Psychology, 10, 2621.