روان‌شناسی فرهنگی

روان‌شناسی فرهنگی

الگوی پرورش هوش فرهنگی ‌دانش‌آموزان مدارس ابتدایی: نظریه داده بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان ،تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
3 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
چکیده
هوش فرهنگی توانایی و مهارتی است که امکان فهم فرهنگ‌ها و هم زیستی مسالمت آمیز و سازگاری با تفاوت‌های فرهنگی را فراهم می سازد و پرورش آن در ‌دانش‌آموزان، ‌اعتماد به نفس لازم برای فعالیت موفقیت آمیز در طیف گسترده ای از موقعیت‌ها را به ارمغان می آورد. هدف از این پژوهش طراحی الگوی پرورش هوش فرهنگی ‌دانش‌آموزان مدارس ابتدایی است. جهت ارائه این الگو و رسیدن به داده‌ها از روش کیفی نظریه داده بنیاد استفاده شد. شرکت کنندگان در این پژوهش، ‌متخصصان روانشناسی و مشاوره کودک بودند که تعداد ۱۹ نفر از میان آن‌ها به صورت نمونه گیری نظری جهت انجام مصاحبه عمیق انتخاب شدند و مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. بررسی اعتبار یافته‌ها با روش تطبیق توسط اعضا و انجام مصاحبه‌های نیمه عمیق نجام گرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده های کیفی از کدگذاری باز، ‌محوری و گزینشی استفاده شد. نتایج بیانگر آن است که ۵۹۰ گزاره مفهومی اولیه با ۵۲ مقوله فرعی و ۱۸ مقوله اصلی در قالب ابعاد 6 گانه مدل پارادایمی شامل: موجبات علّی (4مقوله)، ‌پدیده اصلی (پرورش هوش فرهنگی)، ‌راهبرد (۴مقوله)، ‌شرایط زمینه ای (۴ مقوله)، ‌شرایط محیطی (۴مقوله) و پیامدها (2 مقوله)، ‌شناسایی شدند. یکپارچه سازی مقوله‌ها بر مبنای روابط موجود بین آن‌ها، ‌حول محور پرورش هوش فرهنگی، ‌شکل دهنده مدل پارادایمی است که الگوی هوش فرهنگی ‌دانش‌آموزان مدارس ابتدایی را نشان می دهد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The model of developing cultural intelligence of elementary school students: Grounded Theory

نویسندگان English

Mansoor Dehghan Manshadi 1
shima hajiyan nasrabadi 2
hamideh hemati 3
1 Assistant professor in Department of Educational Management, Farhangian University, Tehran, Iran.
2 Master of General Psychology, Yazd Islamic Azad University, Yazd, Iran.
3 PhD student in Educational Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
چکیده English

Cultural intelligence is an ability and skill that provides the possibility of understanding cultures and peaceful coexistence and adapting to cultural differences; Cultivating cultural intelligence in students brings self-confidence necessary for successful activity in a wide range of situations. The purpose of this research is to design a model for cultivating cultural intelligence in primary school students. In order to present this model and get the data, the qualitative method of the theory of data request or foundation data was used. The participants in this research were experts in child psychology and counseling, and 19 of them were selected through theoretical sampling to conduct in-depth interviews, and the interviews continued until theoretical saturation was reached. Validity of findings was checked by matching method by members and conducting test interviews. To analyze the qualitative data, open, axial and selective coding was used. The results show that 590 primary conceptual propositions with 52 sub-categories and 18 main categories in the form of 6 dimensions of the paradigm model include: causal factors (4 categories), main phenomenon (cultivation of cultural intelligence), strategy (4 categories), background conditions (4 categories) , environmental conditions (4 categories) and consequences (2 categories) were identified. The integration of categories based on the existing relationships between them, around the development of cultural intelligence, forms a paradigm model that shows the pattern of cultural intelligence in primary school students.

کلیدواژه‌ها English

Cultural Intelligence
Elementary
Students
Foundational Data Theory
آقا‏بیگ، ‏ف.، ‏صالحی امیری، ‏س. (1393)، «نقش هوش فرهنگی در عملکرد مدیران (مورد مطالعه: صندوق بازنشستگی کشور)»، ‏مدیریت فرهنگی، 8 (4)، ‏13ـ26.
براتی‏پور، ‏م.، ‏اسکندری، ‏م.، ‏علیزاده، ‏س. (1399)، «ارزشیابی اثرات هوش فرهنگی در پرستاری: یک مطالعۀ مروری یکپارچه»، ‏مجلۀ دانشکدۀ پرستاری و مامایی ارومیه، 18 (4، پیاپی 129)، 296ـ305.
بری خجسته، ‏ف.، ‏عباس‏زاده، ‏م. (1391)، «مطالعۀ‏‏ هوش‏ فرهنگی و عوامل مرتبط با آن (استفاده از رسانه‏ها، ‏هویت مذهبی و سرمایۀ اجتماعی) در دانشجویان»، ‏‏مطالعات جامعه‏شناسی، ‏5 (16)، ‏7ـ28.
بهاءالدینی، ‏ف.، ‏رشیدی‏نژاد، ‏م.، ‏جهانی، ‏ی.، ‏اقبالی، ‏ط.، ‏عزیززاده فروزی، ‏م. (1400)، «هوش فرهنگی در کارکنان پرستاری: ارتباط آن با تعامل اجتماعی». فرهنگ و ارتقای سلامت، ‏5 (2)، ‏۲28ـ۲36.
پیش‏قدم، ‏ر.، ابراهیمی، ‏ش. (1399)، «بررسی تأثیر الگوی تدریس مبتنی بر هَیَجامَد بر هوش فرهنگی زبان‏آموزان غیرفارسی‏زبان». زبان‏پژوهی (علوم انسانی)، ‏12 (35)، ‏55ـ82 .
تسلیمی، ‏م.، ‏قلی پور، ‏آ.، ‏وردی نژاد، ‏ف.، ‏من آل آقا، ‏م. (۱۳۸۸)، «ارائۀ راهکارهایی برای ارتقاء هوش فرهنگی مدیران دولتی در امور بین‏المللی»، پژوهش‏های مدیریت منابع انسانی، ‏۲ (۴)، ‏‏۲۵ـ۴۹.
حسن‏زاده، ‏ش. (1398)، «هوش فرهنگی نیاز جامعۀ دانشگاهی»، ‏پژوهشنامۀ اورمزد، ‏46 (2)، ‏5ـ22.
ذهبیون، ‏ا.، ‏سعیدیان، ‏ن.، ‏کشتی‏آرای، ‏ن. (1400)، «اعتباریابی مدل مدیریت استعداد معلمان ابتدایی در نظام آموزش و پرورش رسمی و عمومی»، ‏مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، ‏6 (1)، ‏73ـ98.
رحیمی، ح.، حلوایی، م. (1398)، «اثر سرمایۀ روان‌شناختی بر فرسودگی تحصیلی دانشجویان دانشگاه کاشان: نقش میانجی هوش فرهنگی». روان‌شناسی فرهنگی، 3 (2)، 33ـ53.
شاهچراغی، ‏ف.، ‏صادقی، ‏س.، ‏حقیقتیان، ‏م. (1393)، «بررسی تأثیر هوش فرهنگی بر عملکرد شغلی کارکنان سازمان بهزیستی»، ‏جامعه‏شناسی کاربردی، ‏25 (4)، ‏59ـ72.
عسکری وزیری، ‏ع. (1391)، «بررسی هوش فرهنگی، ‏مؤلفه‏ها و راهبردهای آن در سازمان با رویکرد اسلامی»، ‏اسلام و پژوهش‏های مدیریتی، ‏1 (5)، ‏19ـ27.
فراست‌خواه، ‏م. (۱۳۸۷)، «آینده‏اندیشی دربارۀ کیفیت آموزش عالی ایران، ‏مدلی برآمده از نظریۀ مبنایی (GT)»، ‏فصلنامۀ پژوهش و برنامه‏ریزی در آموزش عالی، ‏۴ (۵۰)، ‏67ـ95.
فقیه آرام، ‏ب.، ‏مرادی، ‏س.، ‏کاظمی، ‏م. (1397)، «ارتباط هوش فرهنگی و هوش معنوی با هویت اجتماعی دانشجویان»، ‏دوفصلنامۀ علمی‏ـ‏ترویجی علوم تربیتی از دیدگاه اسلام، ‏6 (11)، 130ـ۱48.
قاسمی، ‏و.، ‏فریدون، ‏و.، ‏یزدخواستی، ‏گ. (1389)، «تحلیلی بر هوش فرهنگی و الگوهای تقویت آن»، ‏فصلنامۀ تخصصی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد واحد شوشتر، ‏4 (9)، ‏33ـ50.
کابلی، ‏م. (1400)، «آموزش هوش فرهنگی در هزارۀ سوم: ماهیت، ‏ضرورت، ‏رویکردها و ابعاد»، ‏نخبگان علوم و مهندسی، ‏6 (3)، ‏30ـ41.
معتمدی شارک، ‏ف.، ‏به‏پژوه، ‏ا.، ‏شکوهی‏ یکتا، ‏م.، ‏افروز، ‏غ.، ‏غباری بناب، ‏ب. (1395)، «طراحی برنامۀ آموزشی هوش هیجانی و مطالعۀ اثربخشی آن در کاهش مشکلات رفتاری نوجوانان تک‏والد با مشکلات هیجانی و رفتاری». پژوهش‏های کاربردی روان‌شناختی (روان‌شناسی و علوم تربیتی)، 7 (2)، 49ـ67.
میرواحدی، ‏ل.، ‏مشکاتی، ‏ز.، ‏بادامی، ‏ر.، ‏فائقی، ‏س. (1400)، «فراتحلیلی بر بروندادهای هوش فرهنگی در جامعۀ ورزشی ایران»، ‏مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، ‏20 (52)، ‏41ـ58.
یزدخواستی، ‏گ.، ‏قاسمی، ‏و.، ‏وحیدا، ‏ف. (1390)، «رابطۀ تماس‏های بین‏فرهنگی و هوش فرهنگی». فصلنامۀ تحقیقات فرهنگی، ‏(2)، ‏۱33ـ۱62.
Ang, S.; Van Dyne, L. & Tan, M. L. (2016), Cultural intelligence. Cambridge handbook of intelligence, 582-602.
Chua, R. Y. J., Morris, M. W., & Mor, S. (2012), Collaborating Across Cultures: Cultural Metacognition and Affect-based Trust in Creative Collaboration. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 118, 116-131.
Earley, P. C. & Mosakowski, E. (2004), ‘Cultural Iintelligence.’ Harvard Business Review, 82(10), pp. 139-146.
Hu, S. Hefu L. Shuqin Z. and Guoyin W. (2020), ‘Proactive personality and cross-cultural adjustment: Roles of social media usage and cultural intelligence.’ International Journal of Intercultural Relations. 4(2), 85-95.
King, K. A., & Vaiman, V. (2019), ‘Enabling effective talent management through a macrocontingent approach: A framework for research and practice.’ BRQ Business Research Quarterly, 22(3), 194-206.‏
Livermore, David (2011), The Cultural Intelligence Difference: Master th One Skill You Can’t do Without in Today’s Global Economy. United States of America: American Management Association.

  • تاریخ دریافت 22 مرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 19 آبان 1402
  • تاریخ پذیرش 20 مرداد 1403