مطالعه پدیدارشناختی «خود» در مناسبات زندگی روزمره

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

10.30487/jcp.2024.387213.1552

چکیده

در گفتمان علوم اجتماعی، مفهوم «خود» برساخته‌ای اجتماعی، و اعم از ترکیب زیستی- روان‌شناختی است. مطابق با معنای مذکور، «خود»، طی پدیداری زما‌ن‌مندانه، مکا‌ن‌مندانه و تاریخ‌مندانه در بستر تعامل اجتماعی، وجه عمده «هویت روزمره» کنش‌گران اجتماعی را متکون می‌سازد. هدف مقاله شناسایی و توصیف تجربه‌زیسته زنان و مردان مـتأهل ساکن شهر ساری از «خود»های پدیدارشده بر آن‌ها در جریان مناسبات زندگی روزمره است. مطالعه با استفاده از روش پدیدارشناسی توصیفی، داده‌بابی با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، و داده‌کاوی بر پایه روش کلایزی به‌انجام رسیده است. آگاهی‌دهندگان پژوهش30 نفر از زنان و مردان، با حداقل 10 سال تجربه تأهل بودند که به‌صورت هدفمند، و با توجه به معیارهای شمول انتخاب شدند. به‌موجب تجرید حاصل از 1650 مفهوم توصیفی، و در جریان کدگذاری چندمرحله‌ایِ ناظر بر حرکت از مرتبه امر انضمامی به ساحت امر انتزاعی، 4 سنخ از خود، مشتمل برخودِ تسعیری، خودِ متخبتر همگرا، خودِ زوال‌یافته دگربین وخودِ منفرد خیال‌پرداز، به‌عنوان مضامین اصلی برساخت گردید. به‌موجب تجریدی‌ترین نتیجه حاصل از یافته‌های میدانی، آگاهی‌دهندگان مطالعه ذیل هر کدام از «خود»های پدیداری، و در مقام مواجهه با موقعیت ادراک‌شده‌شان، ناگزیر از کاربست سازوکارهای کنشی و تفسیریِ به‌مراتب متنافر با درونی‌ترین پنداشته‌ها و لایه‌های آگاهی خود هستند. مضیقه یاد‌شده موجد تکوین دوگانه از خودبیگانگی - تلاش‌ معطوف به‌ رهایی‌بخشی از آن مضیقه می-گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Phenomenological Study of the Self in under the Circumstances of Everyday Life

نویسندگان [English]

  • Ebrahim Ekhlasi 1
  • Saeedeh Amini 1
  • Hamidreza Ramyar 2
1 Associate Professor of Sociology, ATU
2 MA of Sociology, ATU
چکیده [English]

In the discourse of social sciences, the concept of “self” is a social construction, and something more than a pure biological-psychological configuration as well. Regarding the point stated above, one can suppose that ‘the self’ while emerging as a historical, time-oriented as well as place-directed phenomenon constructs the most variation of social actors’ everyday identities. The purpose of the study is to describe the experience of married persons either men or women of Sari City regarding the visible becoming of their “selves” under the circumstances of their everyday lives. The study was performed through implementation of descriptive phenomenology as the research method. Married persons owing at least 10-year marital experience were selected purposefully on the basis of predetermined inclusion criterion as the research informants. Data seeking has been done through thirty semi structured interviews. Data analysis and exploration in participants’ experiences was done on the basis of employment of Collaizi method. Consequent abstraction of 1650 descriptive concepts led to construction of 4 types of “selves” including exchanged self, convergent proud self, decomposed- other directed self, and single fanciful self as well. On the basis of final conclusion of the performed research, research informants under any of the discovered visible selves and in their approaching the perceived situation have to inevitably apply active and interpretive mechanisms in conflict with their inner deep consciousness. The above experience as a dilemma is led to production of a duality namely called alienation- emancipatory-oriented attempts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Self"
  • Social Psychology"
  • Social Interpreter
  • "Symbolic Action"
  • "Social Identity"