مقایسۀ تأثیر درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان مصون‌سازی در برابر استرس بر اضطراب کووید و تاب‌آوری کارکنان سلامت و درمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو دکتری روان شناسی، گروه روان شناسی،دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، اهواز ایران.

2 دانشیار،گروه روان شناسی،دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، اهواز، ایران.

3 استاد، گروه روان شناسی،دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، اهواز ایران.

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، مقایسۀ تأثیر درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان مصون‌سازی در برابر استرس بر اضطراب کووید و تاب‌آوری است. به همین منظور 60 نفر از کارکنان بخش سلامت و درمان به صورت هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از مقیاس اضطراب بیماری کرونا و تاب‌آوری کانر و دیویدسون و طرح پژوهش پیش‌آزمون­ پس‌آزمون با گروه کنترل بود. به منظور تحلیل داده‌ها از روش تحلیل کوواریانس عاملی چندمتغیری، تحلیل کوواریانس عاملی تک‌متغیری (در متن مانکوا) و آزمون تعقیبی بنفرونی استفاده شد. نتایج نشان داد هر دو مداخله تأثیر معنادار بر متغیرهای مورد آزمون داشتند. درمان پذیرش و تعهد اثربخش‌تر از درمان مصون‌سازی در برابر استرس بر تاب‌آوری و درمان مصون‌سازی در برابر استرس تأثیرگذارتر از درمان پذیرش و تعهد بر اضطراب کووید در پس‌آزمون و پیگیری بودند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of the effect of group therapy based of acceptance and commitment and stress inculation training on the anxiety of COVID-19 and the resilience of health and treatment staff.

نویسندگان [English]

  • Nadere SeyedAhmadi 1
  • Alireza Heidarei 2
  • Parviz Askary 3
1 Department of Psychology. Islamic Azad University. Ahvaz Branch. Ahvaz. Iran.
2 Islamic Azad University of Ahvaz
3 Islamic Azad University of Ahvaz
چکیده [English]

The purpose of the current research is to compare the effect of group therapy based of acceptance and commitment and stress inculation on COVID-19 anxiety and resilience. For this purpose, 60 employees of the health and treatment department were selected purposefully. The research instrument were Corona Disease Anxiety Scale (CDAS) and Connor and Davidson Resilience Scale (CD-RISC) and the research design was pretest and post with a control group.In order to analyze the data, multivariate factorial covariance analysis, single-variable factorial covariance analysis (in Mankova's text) and Bonferroni's post hoc test were used. The results showed that both interventions had a significant effect on the tested variables (P<.001). Acceptance and commitment therapy was more effective than stress inculation training on resilience (P<.001 F=62.93) and stress inculation training was more effective than acceptance and commitment therapy on COVID-19 anxiety (P<.001 F=107/6) after the test and follow-up.
Key words: anxiety of COVID-19- resilience- acceptance and commitment- stress inculation- treatment staff

کلیدواژه‌ها [English]

  • acceptance and commitment
  • stress inculation
  • resilience
  • COVID-19
باخ، پاتریشا. ج. موران، دینل. (1394)، ACT در عمل. ترجمه: کمالی، س؛ کیان راد، ن. تهران: ارجمند.
بحرینیان، س، ع؛خانجانی، س؛مسجدی آرانی، ع. (1395).اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر درمان و پذیرش و تعهد بر فرسودگی شغلی پرستاران، مجله طب نظامی، 5 (2): 152­143.
بهشتیان، ف؛ احدی؛علمی منش، نیلا؛ کراسکیان موجباری، آ. (1397). مقایسۀ اثر بخشی درمان پذیرش و تعهد و درمان مصون‌سازی در برابر استرس بر سرمایۀ روان‌شناختی زنان نابارور. فصلنامه علمی­ پژوهشی روان‌شناسی سلامت. 7 (3). 99­81.
بیطرفان، ل؛ کاظمی، م؛ یوسفی افراشته، مجید. (1396). رابطۀ سبک‌های دلبستگی به خدا و تاب‌آوری با اضطراب مرگ در سالمندان. سالمندی ایران، 12 (4). 457­449.
توکلی صالح، ش؛ ابراهیمی، م ا. (1400). اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر سطح تاب‌آوری و بهزیستی روان‌شناختی بیماران زن مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس در شهرستان همدان. ابن سینا. 28 (2). 133­126.
حسینی، س؛ احدی، م؛ حاتمی، م؛ خلعتبری، ج. (1400). مقایسۀ اثربخشی درمان مبتنی بر ذهن آگاهی و تعهد و پذیرش بر تاب‌آوری، بهزیستی روان‌شناختی و میزان قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2. روان پرستاری. 9 (1).
خانجانی، س؛ دنیوی، و؛ اسمری، ی؛ رجبی، م. (1396). اثربخشی آموزش گروهی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر دیسترس اخلاقی و تاب‌آوری پرستاران: یک مطالعۀ آزمایشی. پرستار و پزشک در رزم. 5 (16). 58­50.
دانیالی، م؛ اسکندری، ا. (1400). پیش‌بینی اضطراب ویروس کرونا براساس تاب‌آوری، راهبردهای تنظیم شناختی هیجانی و سایبرکندریا. تازه‌های علوم شناختی. 4، 23. 71­61.
دشت بزرگی، ز. مقدم، خ. مقدم، ف. (1400). تأثیر درمان ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس بر بهزیستی روان‌شناختی و اضطراب کرونا در افراد مبتلا به بیماری قلبی عروقی. نشریه پرستاری قلب و عروق. 10 (1): 218­212.
سرکارات، ف؛ توتونچیان، ع ل؛ حراجی، ا؛ رستگار مقدم شالدوزی، ح؛ مصطفوی، م؛ نقیبی سیستانی، م م. (1399). بررسی میزان ابتلا کادر درمان دندانپزشکی در سه ماه ابتدایی شیوع ویروس کرونا در ایران. تحقیق در علوم دندانپزشکی. 17 (2). 64. 145­137.
سلیمانی، ا؛ افزود، ع ر؛ صادقی، م؛ سلم آبادی، م. (1400). تعیین سهم مؤلفه‌های هوش اجتماعی و تاب‌آوری در پیش‌بینی اضطراب کرونا در دانشجویان. مجله علمی پژوهان. 19 (4). 24­16.
شمس آبادی، ا. جعفرزاده فخاری، م. شاره، ح. رخشانی، م.ح. جنت آبادی، ع.ا. (1397). بررسی تأثیر آموزش ایمن‌سازی در برابر استرس بر میزان بروز اشتباهات دارویی پرستاران. 25 (1): 142­135.
صفاری نیا، م؛ ترخان، م؛ مهر آبادی، ف. (1393). اثربخشی آموزش مصون‌سازی در مقابل فشار روانی بر فرسودگی شغلی و تاب‌آوری کارکنان دانشگاه. مطالعات روان‌شناختی. 10 (1). 108­90.
علی پور، ا؛ قدمی، ا؛ علی پور، ز؛ عبداله زاده، ح. (1398). اعتباریابی مقدماتی مقیاس اضطراب بیماری کرونا (CDAS) در نمونۀ ایرانی. نشریه علمی روان‌شناسی سلامت. 8. 4 (32).175­163.
عینی، س. عبادی، م. ترابی، ن. (1399). تدوین مدل اضطراب کرونا در دانشجویان براساس حس انسجام و تاب‌آوری: نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک شده. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی. 11 (43): 32­1.
کاکاوند، ع ل؛ شیرمحمدی، ف؛ جعفری جوزانی، ع؛ حاجی امیدی، س. (1399). نقش میانجی ناگویی هیجانی و اضطراب ناشی از کرونا در ارتباط بین تاب‌آوری با تعارضات زناشویی. 16، (4). 159­143.
کاویانی، ز؛ بختیارپور، س؛ حیدری، ع ل؛ عسگری، پ؛ افتخار صعادی، ز. (1399). بررسی تأثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر تاب‌آوری و نگرش‌های ناکارآمد زنان مبتلا به ام اس شهر تهران. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی. 21 (1). 92­84.
کاویانی، ز. حمید، ن. عنایتی، م.ص. (1391). اثر درمان شناختی­ رفتاری مبتنی بر دین بر نگرش‌های ناکارآمد و تاب‌آوری زوجین. تحقیقات جدید روان‌شناسی. 32. 43­25.
کیهانی، م. تقوی، د. رجبی، ا. علی پور، ب. (1393). همسانی درونی و تحلیل عاملی تأییدی مقیاس تاب‌آوری کانر و دیویدسون در میان پرستاران. آموزش پزشکی. 14 (10): 65­857.
مؤمنی، خ م؛ اکبری، م؛ آتش زاده، ش. (1388). رابطۀ تاب‌آوری وفرسودگی شغلی در پرستاران. فصلنامۀ طب و تزکیه. 74­75. 47­37.
میرشکار، س؛ هاشمی، س ا، مهرابی‌زاده هنرمند، م؛ ارشدی، ن. (1399). اثربخشی آموزش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی مبتنی بر درمان پذیرش وتعهد بر فرسودگی عاطفی وکار هیجانی در پرستاران شاغل در بیمارستان‌های شهر اهواز. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام. 28 (4). 99­90.
نیکوئی، ف. (1398). بررسی اثربخشی و تداوم اثر درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ایمن‌سازی در برابر استرس SIT و درمان چند بعدی معنوی بر هماهنگی روانی فیزیولوژیکی تغییرپذیری ضربان قلب، HRV، کورتیزول بزاقی و شاخص‌های روان‌شناختی بیماران پیوند عروق کرونری CABG. پایان نامه دکتری روان‌شناسی سلامت. دانشگاه پیام نور.
 
Batten, S V. (2011). Essentials of Acceptance and Commitment Therapy. Sag publication.
Bond, FW; Hayes, SC. (2010) Act at work. In: Bond F, DrydenW. Editors. Handbook of brief cognitive behavior therapy. West Sussex: John Wiley & sons ltd.
Blakey, S. M., & Abramowitz, J. S. (2017). Psychological predictors of health anxiety in response to the Zika virus. Journal of Clinical Psychology in Medical Settings, 24, 270–278.
Blakey, S. M., Reuman, L., Jacoby, R. J., & Abramowitz, J. S. (2015). Tracing “Fearbola”: Psychological predictors of anxious responding to the threat of Ebola. Cognitive Therapy Research, 39, 816–825.
Conner, K. M., & Davidson, J. R. T. (2003). Development of a new resilience scale: The Conner-Davidson Resilience Scale (CD-RISC). Depression and Anxiety, 18, 76-82.
Duarte J, Pintogouveia J. (2017). Mindfulness self-compassion and psychological flexibility mediate effects of a mindfulness based intervention in a sample of oncology nurses. J Cont Behave Sci.6: 125 -33.
Hayes, S. C., Bond, F. W., Barnes-Holmes, D., & Austin, J. (2007). Acceptance and mindfulness at work: Applying acceptance and commitment therapy and relational frame theory to organizational behavior management. New York: Haworth Press.
Hayes, S. C., & Strosahl, K. D. (2010). A practical guide to acceptance and commitment therapy. New York: Springer Press.
Ho C, Chee C, Ho R. (2020). Mental Health Strategies to Combat the Psychological Impact of COVID-19 beyond Paranoia and Panic. Annals of the Academy of Medicine, Singapore. 49 (1): 1.
Huang, J.Z., Han, M.F., Luo, T.D., Ren, A.K., & Zhou, X.P. (2020).Mental health survey of 230 medical staff in a tertiary infectious disease hospital for COVID-19.
Kang l, li y, ho s, chen m, yang c, yang bx, et al. (2020). the mental health of medical workers in wuhan.china dealing with the 2019 novel coronavirus.the luncet psychiatry. 7 (3).
Labrague LJ, Delos Santos JAA. (2020). COVID-19 anxiety among front-line nurses: Predictive role of organisational support, personal resilience and social support. Journal of Nursing Management. 28 (7): 1653-1661.
Liu, C.Y; Yang, Y.Z; Zhang; Xu, X, Dou, Q.L, & Zhang, W.W. (2020). The prevalence and Influencing Factor for Anxiety in medical workers Fighting COVID-19 in China: A Cross-Sectional Survey. Epidemidogy and Infection, 148, e 98.
Lou Y, Taylor EP, Di Folco S. (2018). Resilience and resilience factors in children in residential care: A systematic review.Children and Youth Services Review. 89: 83-92.
Marcus, D. K., Gurley, J. R., Marchi, M. M., & Bauer, C. (2007).
Cognitive and perceptual variables in hypochondriasis and health anxiety: A systematic review. Clinical Psychology Review, 27, 127–139.
Meichenbaum, D. (2007). Stress inoculation training: A preventative and treatment approach. In P.M. Lehrer., R.L. Woolfolk., & W.S. Sime (Eds.), Principles and practice of stress management (3rd ed., pp. 497–518). New York: Guilford Press.
Meichenbaum, D. (2017). The evolution of cognitive behavior therapy: A personal and professional journey with Don Meichenbaum. Taylor & Francis.
Mosheva M, Hertz-Palmor N, Dorman Ilan S, Matalon N, Pessach IM, Afek A, et al. (2020). Anxiety, pandemic-related stress and resilience among physicians during the COVID-19 pandemic. Depression and Anxiety. 37 (10): 965-971.
Navaee, M. Kaykha, H. (2019).The Effects of Stress Inoculation Training on Coping Strategies among Midwives in Primary Health‑ care Centers. Nursing and Midwiferry Studies. 8. 4. 176- 182.
Pingo, J. Dixon, M. Paliliunas, D. (2020). An Examination of the Intervention-Enhancing Effect of Acceptance and Commitment Therapy–Based Training on Direct Service Professionals’ Performance in the Workplace. Behavior Analysis in Practice.
Ran L, Wang W, Ai M, Kong Y, Chen J, Kuang L. (2020). Psychological resilience, depression, anxiety, and somatization symptoms in response to COVID-19: A study of the general population in China at the peak of its epidemic. Social Science & Medicine.
Reiss, S., &McNally, R. J. (1985). Expectancy model of fear. In S. Reiss & R. R. Bootzin (Eds.), Theoretical issues in behavior therapy (pp. 107–121). San Diego, CA: Academic Press.
Sadeghzadeh, M; Abbasi, M; Khajavi, Y; Amirazodi, H. (2021). Psychological correlates of anxiety in response to COVID-19 outbreak among Iranian University students. Current Psychology.
Taylor, S., Zvolensky, M., Cox, B., Deacon, B., Heimberg, R., Ledley, D.R., et al. (2007). Robust dimensions of anxiety sensitivity: Development and initial validation of the anxiety sensitivity Index- 3 (ASI-3). Psychological Assessment, 19, 176–188.
Wheaton, M. G., Abramowitz, J. S., Berman, N. C., Fabricant, L. E., & Olatunji, B. O. (2012). Psychological predictors of anxiety in response to the H1N1 (swine flu) pandemic. Cognitive Therapy and Research, 36, 210–218.
Wood B. (2019). Role of resilience in buffering the effect of work school confict on negative emotional responses and sleep health of college students. Presentation to the UNO Research and creativity fair.
World Health Organization (WHO). (2020). Coronavirus disease (COVID-19) outbreak situation.
Xie, X.-F., Stone, E., Zheng, R., & Zhang, R.-G. (2011). The 'Typhoon eye Effect': Determinants of distress during the SARS epidemic.Journal of Risk Research., 14 (9), 1091–1107.
Zhang, J; Yang, Z; Wang, X; Li, J; Dong, L; Wang, F; et al. (2020). The relationship between resilience, anxiety and depression among patients with mild symptoms of COVID-19 in China: A cross-sectional study. Journal of Clinical Nursing. 29 (21-22): 4020-4029.
Zhu, J; Sun, L; Zhang, L; Wang, H; Fan, A; Yang, B; Xiao, Sh; & Li, W. (2020). Prevalence and Influencing Factor of Anxiety and Depression symptoms in First- Line Medical Staff Fighting Against the COVID-19 in Gansu, Front. Psychiatry, 11.