روان‌شناسی فرهنگی

روان‌شناسی فرهنگی

شناسایی بسترهای فرهنگی‌ـ‌اجتماعی شکل‌دهندۀ رضایت از ازدواج در زوجین رضایتمند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مشاوره و راهنمائی، دانشکده رفاه، (این مقاله، مستخرج از پایان‌نامه کارشناسی ارشد مشاوره و راهنمائی است.)، تهران،ایران.
2 دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 دانشکده غیرانتفاعی رفاه، تهران، ایران
چکیده
رضایت از ازدواج مفهومی وابسته به بستر زندگی زوجین رضایتمند جامعه و متأثر از ارزش‌های اجتماعی، فرهنگ و سایر مؤلفه‌های موجود در زندگی آن‌هاست. پژوهش حاضر به شناسایی بسترهای فرهنگی‌ـ‌ اجتماعی شکل‌دهندۀ رضایت از ازدواج در زوجین رضایتمند پرداخته است. این مطالعه با رویکرد کیفی و بر اساس روش داده‌بنیاد انجام شده است. ابزار پژوهش مصاحبۀ عمیق بود که تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. نمونه‌گیری به صورت هدفمند از 21 نفر از زوجین رضایتمند شهر تهران در بازۀ زمانی 96ـ97 انجام شد. نتایج تحلیل کدگذاری مصاحبه‌ها منجر به شناسایی 33 کد باز، 8 کد محوری و کد انتخابی رضایت از ازدواج شد. بر اساس یافته‌ها، آنچه در بسترهای فرهنگی‌ـ‌اجتماعی‌ به عنوان عوامل مؤثر بر شکل‌گیری رضایت از ازدواج استخراج شد شامل همسانی خانواده‌های اصلی، تمایل به ساده‌زیستی، بهره‌مندی از شبکۀ حمایتی دوستان و اقوام، پرداختن به اوقات فراغت، استفادۀ‌ درست از فضای مجازی، استفاده از خدمات مشورتی و مشاوره‌ای، باورهای دینی و رفتارهای دینی است. وجود یافته‌های مرتبط با عوامل مذهبی،
نشانگر بافت فرهنگی‌ـ‌اجتماعی این مطالعه است که به دلیل ریشه‌دار بودن آموزه‌های دینی و نقش عمیق آن‌ها بر سبک زندگی افراد قابل توجه و تأمل است. بهره‌مندی از این فضائل مذهبی و سبک زندگی اسلامی که ثمرۀ آن است موجب توانمندتر شدن زوجین و خانواده‌ها در مواجهه با چالش‌های زندگی، تعدیل تعارض‌ها و ایجاد رضایت پایدار است و در نهایت مسیر رشد و بالندگی را برای آن‌ها فراهم می‌‌کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Identification of socio-cultural contexts forming marital satisfaction for satisfied couples

نویسندگان English

azam Kalaei 1
javad Khodadadi Sangdeh 2
, Morteza Gohari Pour 3
1 Master of Science in Counseling and Guidance, Refah Faculty (This article is derived from a Master of Science thesis in Counseling and Guidance).
2 Ph.D., Kharazmi University, Tehran, Iran
3 Doctoral Student, Refah Non-profit Faculty, Tehran, Iran.
چکیده English

Marital Satisfaction is the concept dealt with the life field of satisfied couples in society and influenced by social values, culture and other components existing in their life. This research identified socio-cultural contexts forming marital satisfaction for satisfied couples. This study has been done in the qualitative approach and it is based on grounded theory. The research instrument has been progressed through deep interviews until theoretic saturation. Twenty one satisfied couples have been sampled and interviewed in Tehran during 96 to 97. Analysis of participants has resulted in uncovering 33 open codes, 8 axial codes and a selective code of marital satisfaction. According to findings, what was extracted as efficient factors of forming marital satisfaction in socio-cultural contexts included in main families homology, tendency to simplicity, benefit from supporting net of friends and family, taking free time important, management of cyberspace, using advisory and consulting services, religious believes and religious behaviors. Existing findings related to religious factors represent socio-cultural contexts of this study. For religious teachings Being rooted and its deep role on peoples life style, it is significant and notable. Having these religious Virtues and its consequence, Islamic life style, religious Virtues makes couples and Families powerful in confronting with the challenges of life, adjusted conflicts and creation of lasting satisfaction opens path of growth and development.

کلیدواژه‌ها English

Marital Satisfaction
Satisfied couples
Socio-cultural contexts
اصغری، ف. و قاسمی جوبنه، ر. (1393). بررسی رابطۀ بین هوش اخلاقی و گرایش‌های مذهبی با رضایت زناشویی در معلمان متأهل. فصلنامۀ مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 4، (1)، 65-84..
بهاری، ز. (1394). نقش سبک زندگی در رضایت زناشویی زوجین. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 6، (22)، 125-145.
پرتو، ز. (1394). تأثیر استفاده از شبکه‌های اجتماعی فضای مجازی (اینترنت و تلفن همراه) و شبکه‌های تلویزیونی خارج از کشور (ماهواره) بر میزان رضایت،سازگاری و صمیمیت زناشویی دانشجویان متأهل. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی رشت.
جهانیان، م. و سپهری شاملو، ز. (1396). تأثیر ذهن آگاهی بر رضایت زناشویی: میانجی‌گری هوش هیجانی. نشریۀ روان‌پرستاری، 5، (3)، 6-1.
حاتمی ورزنه، ا.، اسمعیلی، م.، فرح‌بخش، ک. و برجعلی، ا. (1395). ارائۀ الگوی ازدواج پایدار رضایمتند، یک پژوهش گراند تئوری. مجلۀ مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 6، 1 (21)، 149-120.
خدادادی سنگده، ج.، احمدی، خ. و آموستی، ف. (1394). شناسایی عوامل معنوی مؤثر بر سلامت خانواده‌های نظامی: یک مطالعه کیفی. مجلۀ علوم مراقبتی نظامی، 2، 3، 5، 134-142.
خدادادی سنگده، ج.، نظری، ع م.، احمدی، خ. و حسنی، ج. (1393). شناسایی شاخص‌های ازدواج موفق: مطالعه‌ای کیفی و اکتشافی. فصلنامۀ مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 25، 9-24.
دلداده مقدم، م. و باقری، ن. (1396). پیش‌بینی تعارض‌های زناشویی زوجین بر پایه رفتارهای واپایی و تفسیر دشواری‌ها. آسیب‌شناسی، مشاوره و غنی‌سازی خانواده، 21-40.
رضاپور میرصالح، ی. (1392). ارائۀ الگوی مفهومی سازگاری زناشویی مبتنی بر تبیین ابعاد هستی‌شناسی و ارزش‌شناسی در گفتگوهای تعاملی و درون‌شخصیِ زوجینِ متقاضی طلاق و زوجین برخوردار از سازگاری زناشویی و ارزیابی اثربخشی آن. رسالۀ دکتری مشاوره. دانشگاه علامه طباطبایی. دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی.
صیادپور، ز. (1383). ازدواج موفق: بررسی رضایت از ازدواج در دانشجویان. فصلنامۀ روان‌شناسان تحولی روان‌شناسان ایرانی،1، (2)، 157-145.
صیدی،م س. و باقریان، ف. (1390). پیش‌بینی سرسختی خانواده توسط فراغت و انجام فرائض دینی در منزل با واسطه‌گری کیفیت ارتباط در خانواده. مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 1،(2)، 242-226.
صیدی، م س.، نظری، ع م. و ابراهیمی، م. (1394). نقش باورهای ارتباطی و معنوی در خرسندی زناشویی؛ ارائۀ یک مدل فرضی با واسطه‌گری کیفیت ارتباط و سن. فصلنامۀ فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 6، (24)، 130-111.
فتحی، ا. (1395). تدوین و اعتباریابی الگوی آماده‌سازی ازدواج مبتنی بر مقایسۀ عوامل مؤثر در ازدواج‌های رضایتمند و نارضایتمند. رسالۀ دکتری مشاوره. دانشگاه علامه طباطبایی. دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی.
قربانی، م. و فیروزی، س. (1396). اثربخشی آموزش سبک زندگی در رضایتمندی و فرسودگی زناشویی زنان متأهل شهر اصفهان. فصلنامۀ علمی‌ـ‌پژوهشی زن و جامعه، 8، (1)، 36-23.
کوری، ج. (2013). نظریه و کاربست مشاوره و روان‌درمانی (ویراست نهم). ترجمۀ یحیی سید محمدی. (1393). تهران: انتشارات ارسباران.
گیتی پسند، ز.، فرح بخش، ک.، اسمعیلی، م. و ذکایی، م س. (1393). بررسی‌ مؤلفه‌های معنای زندگی، ازدواج و زندگی مشترک در زوجین رضایتمند زناشویی. روان‌شناسی و دین، 8، (2)،30، 18-5.
محسن‌زاده، ف.، مرادی کوچی، س. و خدادادی سنگده، ج. (1393). مطالعۀ پدیدارشناختی دلایل رضایت از ازدواج (از دیدگاه زنان راضی از ازدواج). مطالعات راهبردی زنان، فصلنامۀ شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، 17، (65)، 36-7.
مروتی شریف‌آباد، م ع.، زارعی‌پور، م ع.، موحد، ا.، شاه‌احمدی، ف.، کریمیان کاکلکی، ز.، عامری، م. و کمشکی، س. (1395). بررسی ارتباط بین رضایت زناشویی و آگاهی و عملکرد مردان در خصوص سندرم قبل از قاعدگی زوجین شهر کرمان. فصلنامۀ بهداشت در عرصۀ دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دانشکدۀ بهداشت، 5، 13-23.
مظفری‌نیا، س. و قاسمی‌پور، م. (1396). بررسی رابطۀ بین سبک زندگی متأثر از فضای مجازی و طلاق عاطفی در شهر ایلام. فصلنامۀ علمی ترویجی فرهنگ ایلام، 18، 56 و 57، 171-191.
منجزی، ف.، شفیع‌آبادی، ع. و سودانی، م. (1390). بررسی اثر ارتباط اسلامی و نگرش‌های مذهبی بر بهبود رضایت زناشویی. تحقیقات علوم رفتاری، 10، (1)، 37-33.
مؤمنی، خ.، صیدی، م.، رضایی، خ. و ابراهیمی، م. (1394). نقش واسطه‌ای همدلی همسران در ارتباط بین الگوهای فراغت با خرسندی و ثبات ازدواج. فصلنامۀ فرهنگی‌ـ‌تربیتی زنان و خانواده، 9، (28)، 123-107.
مهدی‌پور بازکیایی، م. و صداقتی فرد، م. (1394). بررسی رابطۀ بین رضایت زناشویی و صمیمت زوجین با سازگاری در خانه. فصلنامۀ روانشناسی تحلیلی‌ـ‌شناختی، 6، (22)، 31-21.
میری، ن. و نجفی، م. (1396). نقش صمیمیت، احساس تنهایی و ناگویی خلقی در پیش‌بینی رضایت زناشویی. مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی قم، 11، (3)، 74-66.
والی‌زاده، س. (1393). بررسی رابطۀ بین کمالگرایی و سرسختی با رضایت زناشویی در دانشجویان متأهل. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه.
 
Amato, P. R., & Cheadle, J. E. (2008). Parental divorce, marital conflict and children's
       Behavior problems: A comparison of adopted and biological children. Social
       Forces, 86(3), 1139-1161.                                                  
Boyer, TW. (2006). The Development of risk-taking: A multi-perspective review.  Developmental  Review ;  26(3), 291-345.
Carr, A. (2006). Family therapy: concept, process and practice. London: Wiley.
Gottman, J. M., & Notarius, C. I. (2000). Decade review: Observing marital interaction. Journal of Marriage & the Family, 62(4), 927-947.
Greeff, A.P., &  De Bruyne,  A.T. (2000). Conflict management style and marital satisfaction. Journal of Sex & Marital Therapy, 26(4), 321-334.
Guba, E.G., & Lincoln, Y. S. (1989). Fourth Generation Evalation, Newbury park, CA: Sage.
Heaton, T.B, & Pratt, E.L.) 1990.( The effects of religious homogamy and marital satisfaction and stability. Journal of Family Issues, 11, 191-207.
Khodayari  Fard,  M.,  Shahabi,  R., &  Zardkhaneh,  S.  (2013).  Religiosity  and  Marital Satisfaction. Procedia social and behavioral science, 82, 307- 311.
Lennick, D., & Kiel, F. (2011). Enhancing business performance and leadership success in turbulent times. Pearson education, inc. prentice hall. Isbn.
Olson, D. H., & Olson, A. K. (1997). Enrich Canada, Ins.  Journal Of Family Minstry, 11(4), 28-53.
Scott, J. (2002). Family and Gender Roles: how attitudes are changing. Ge Net Working Paper, No, 21.
Stanley, S. M, & Einhorn, L. A. (2007). Hitting pay dirt: comment on "Money: a therapeutic tool for couples therapy". Fam Process; 46(3), 9-293
Waite, L. J., & Gallagher, M. (2000). The Case for Marriage: Why                                 Married People Are Happier, Healthier and Better of Financially. New York: Doubleday.
Walton, E., & Takeuchi, D. T. (2010). Family Structure, Family Proesses, and Well-Being Among Asian Americans:  Considering Gender and Nativity, Journal of Family Issues, 1(3).
  Yedirir, S., & Hamarta, E. (2015). Emotional Expression and Spousal Support as     Predictors of Marital Satisfaction: The Case of Turkey. Educ Sci Theory Pract, 15(6), 49-58.
Yeganeh, T., & shaikhmahmoodi, H.  (2013).  Role  of  religious  orientation  in  predicting marital adjustment and psychological well- being. Sociology mind. 3(2), 131- 136.
Zabriskie, R. B., & mcCormick, B. p. (2001). The influences of family leisure  patterns on perception  of  family  functioning. Family  Relations, 50, 281-289.
دوره 8، شماره 2
اسفند 1403
صفحه 1-23

  • تاریخ دریافت 02 آبان 1397
  • تاریخ پذیرش 02 اردیبهشت 1399