اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر اضطراب و خودکارآمدی کودکان مضطرب: یک مطالعة موردی با خط پایة ناهم‌زمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مشاوره، گروه مشاوره، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 استادیار گروه مشاوره، دانشکدة علوم تربیتی و روان‏شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار، گروه مشاوره، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

10.30487/jcp.2022.313648.1336

چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر اضطراب و خودکارآمدی کودکان بود. جامعۀ آماری پژوهش کودکان مضطرب 8 تا 12 سالۀ شهر اهواز بود. نمونۀ پژوهش شامل 3 کودک مضطرب بودند که با فراخوان در گروه‏های مدارس و مراکز مشاور‏ۀ شهر اهواز و باتوجه‌به نقطۀ برش پرسش‏نامۀ تشخیص اختلالات مرتبط با اضطراب کودکان و مصاحبه با روش نمونه‏گیری هدفمند انتخاب شدند. در این پژوهش از طرح پژوهشی تک‌موردی با خط پایۀ ناهم‌زمان استفاده شد. پروتکل درمان شناختی ـ رفتاری طی شانزده جلسه اجرا شد. داده‏ها در سه مرحلۀ خط پایه، در فرایند درمان و یک ماه پس از درمان جمع‏آوری شدند و به روش شاخص تغییر پایا، درصد بهبود و ترسیم دیداری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که در مرحلۀ درمان شرکت‏کننده‏ها در متغیر اضطراب (96/30 درصد) و در متغیر خودکارآمدی (13/28 درصد) بهبود پیدا کردند و این بهبود تا مرحلۀ پیگیری ادامه داشت؛ متغیر اضطراب 77/35 درصد و در متغیر خودکارآمدی 31/31 درصد. همچنین شاخص تغییر پایای هر دو متغیر در مرحلۀ پس از درمان و پیگیری معنادار (1.96z= و سطح معناداری 05/0) بود. بنابراین درمان شناختی ـ رفتاری با افزایش آگاهی و مهارت‏ها و کاهش دادن واکنش‏های ناکارآمد باعث کاهش اضطراب و افزایش خودکارآمدی کودکان می‏شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy on Anxiety and Self-efficacy of children: A Single-case Design with an Asynchronous Baselin

نویسندگان [English]

  • someyeh nekooei 1
  • ZabIhollah abaspour 2
  • amin koraei 3
1 اهواز. کوی سعدی. خیابان تربت شرقی. پلاک 145. مجتمع پارسی 3 واحد 7.
2 Invited teacher, Department of Counseling, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran / Assistant Professor, Department of Counseling, College of Educational and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
3 Assistant Professor, Department of Counseling, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

 The aim of the current study was to investigate the effectiveness of cognitive behavioral therapy on Anxiety and Self-efficacy of children among children with anxiety. The statistical population consisted of all children with anxiety in Ahvaz. The research sample consisted of 3 children that were selected according to the results of the Child Anxiety Related Emotional Disorders (SCARED) with cutoff point of 50 and with purposeful sampling method. In this research, a single-case experimental design, type of non-concurrent multiple baseline designs was used. To evaluate the anxiety Child Anxiety Related Emotional Disorders (SCARED) and self-efficacy- Children's Self-Efficacy Scale were used. The data was gathered in three phases of basic lines, intervention of 16 weekly sessions, and one month follow-up. The findings indicated that the subjects in the treatment phase experienced improvement in anxiety and self-efficacy. The effectiveness was maintained during the 1-month follow-up. The change index was indicative of meaningful changes. Therefore, the research findings illustrated that cognitive behavioral therapy reduces anxiety and increases children's self-efficacy by by increasing awareness and skills and reducing dysfunctional reactions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • cognitive behavioral therapy
  • Child Anxiety
  • Self-efficacy of children
افشار، ا.، شهبازی، م.، و عباسپور، ذ. (1399). اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت بر شرم و احساس گناه در زنان دارای تجربۀ سوء‌استفادۀ جنسی در دوران کودکی. پژوهش‏های مشاوره، 19 (76)، 48ـ 69.
روشن‏چلسی، ر.، جلالی، م.، و پوراحمدی اسفستانی، ا. (1397). تعیین ویژگی‏های روان‌سنجی پرسش‌نامه غربالگری اختلالات هیجانی مرتبط با اضطراب کودک در دانش‏آموزان 17-10 ساله ایرانی. فصل‌نامۀ اندازه‏گیری تربیتی، 31، 65ـ 97.
زرانی، ف.، حقیقی، ف.، علی‏زاده، ح.، و شیری، ا. (1396). نقش فرهنگ در ابعاد اختلالات اضطرابی براساس پنجمین ویراست راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی. روان‌شناسی فرهنگی، 1(2)، 95ـ 111.          
حسین چاری، م. (1386). مقایسۀ خودکارآمدی ادراک‌شده در تعامل اجتماعی با هم‌سالان در بین گروهی از دانش‌آموزان دختر و پسر دورۀ راهنمایی. مطالعات روان‌شناختی، 3 (4)، 87ـ 103.
عباسی، ز.، امیری، ش.، و طالبی، ه. (1394). اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری متمرکز بر واحد پردازه‏ای (MCBT) بر کاهش علائم اضطراب جدایی کودکان 6 و 7 ساله. روان‌شناسی بالینی و شخصیت (دانشور رفتار)، 2(25)، 51ـ 64.
ضرغامی، ف.، حیدری نسب، ل.، شعیری، م.، و شهریور، ز. (1394). بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی‌بر برنامۀ "Coping cat". مطالعات روان‌شناسی بالینی، 19(5)، 183ـ 202.
بهرامی، م.، خیاطان، ف.، هادی، ف.، و آقایی، ا. (1398). اثربخشی درمان شناختی- رفتاری بر اضطراب کودکان در خانواده‏های بازساختاریافته. سلامت جامعه، 13(4)، 44ـ 53.
 
 
 
Aja, A. P. (2018). The Efficacy of Play Therapy in Treating Anxiety in Young Children: A Systematic Review. A thesis presented to the school of social work. California State University.
Albano, A. M., & Hack, S. (2004). Children and adolescents. In R. G. Heimberg, C. L. Turk, & D. S. Mennin (Eds.), Generalized anxiety disorder: Advances in research and practice (pp. 383-408). New York, NY: Guilford.
Banneyer, K. N., Bonin, L., Price, K., Goodman. W. K., & Storch, E. A. (2018).Cognitive Behavioral Therapy for Childhood Anxiety Disorders: a Review of Recent Advances. Current Psychiatry Reports, 20(8), 2-8
Birmaher, B., Brent, D. A., Chiappetta, L., Bridge, J., Monga, S., & Baugher, M. (1999). Psychometric properties of the Screen for Child Anxiety Related Emotional Disorders (SCARED): a replication study. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 38 (10), 1230-1236.
Carpenter, A. L., Pincus, D. B., Furr, J. M., & Comer, J. S. (2018). Working from home: An initial pilot examination of videoconferencing-based cognitive behavioral therapy for anxious youth delivered to the home setting. Behavior Therapy, 49(6), 917—930.
Caspi, A., Moffitt, T., Newman, D., & Silva, P. (1996). Behavioral observations at age 3 years predict adult psychiatric disorders: longitudinal evidence from a birth cohort Archives of General Psychiatry, 53,1033-1039.
Comptone, S. N., March, J. S., Brent, D., Albano.A.M., Weersing, R., & Curry. J.(2004). Cognitive behavioral psycolotherapy for anxiety and depressive disorder in children and adolescent: An evidence – based medicine review. Jornal of American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 46, 267- 283.
Furr, J. M., Tiwari, S., Suveg, C., & Kendall, P. C. (2009). Anxiety disorders in children and adolescents. In M. M. Antony & M. B. Stein (Eds.), Oxford handbook of anxiety and related disorders (pp. 636-656). New York, NY: Oxford University Press.
Kendall, P. C., & Hedtke, K. A. (2006a). Cognitive-behavioral therapy for anxious children: Therapist manual, 3rd ed. Ardmore, PA: Workbook Publishing
Kendall, P. C., Flannery-Schroeder, E., Panichelli- Mindel, S M., SouthamGerow, M., Henin, A., & Warman, M. (1997). Therapy for youths with anxiety disorders: A second randomized clinical trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 65, 366–380.
Kendall, P. C., Gosch, E., Furr, J., & Sood, E. (2008). Flexibility within fidelity. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 47, 987–993.
Khanna, M., & Kendall, P. (2010). Computer-assisted cognitive behavioral therapy for child anxiety: Results of a randomized clinical trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 78, 737—745.
Miller, V. A., & Feeny, N.C. (2003). Modification of cognitive-behavioral thecniques in the treatment of a five years-old girl with social phobia, Journal of Contemporary Psychotherapy, 33,303-319.
Nauta, M. H. (2005). Anxiety Disorders in Children and Adolescents: assessment, cognitive behavioural therapy, and predictors of treatment outcome. University of Groningen.
Ollendick, T. H. (1983). Reliability and validity of the Revised Fear Survey Schedule for Children(FSSC-R). Behavior Research and Therapyو 6(21), 685-692.
Olsson, N. C., Jutha, P., Ragnarsson, E. H., Lundgren, T., Jansson-Fröjmark, M., Parling, T. (2021). Treatment satisfaction with cognitive-behavioral therapy among children and adolescents with anxiety and depression: A systematic review and meta-synthesis. Journal of Behavioral and Cognitive Therapy, 31(2), 147-191.
Plaisted, H., Waite, P., Gordon., K., &· Creswell, K. (2021). Optimizing Exposure for Children and Adolescents with Anxiety, OCD and PTSD: A Systematic Review. Clinical Child and Family Psychology Review, 24, 348–369.
Roza, A., Hofstra, M., van der Ende, J., Verhulst, F. (2003). Stable prediction of mood and anxiety disorders based on behavioural and emotional problems in childhood: a 14-year follow-up during childhood, adolescence, and young adulthood. American Psychiatry, 160, 2116-2121.
Semple, R.J., Lee, J., Rosa, D., Miller, L.F. (2010).A randomized trial of mindfulnessbased cognitive therapy for children: Promoting mindful attention to enhance social-emotional resiliency in children. J Child Fam Stud, 19, 218–229.
Shahnavaz, S., Hedman-Lagerlöf, E., Hasselblad, T., Reuterskiöld, L., Kaldo, V., & Dahllöf, G. (2018). Internet-based cognitive behavioral therapy for children and adolescents with dental anxiety: Open trial. Journal of Medical Internet Research, 20(1), e12.
Silk, J. S., Tan, P. Z., Ladouceur, C. D., Greg, S. M., Siegle, D. L., McMakin, E. E., Forbes, R. E., Dahl, P. C., Kendall, A. M., & Neal, D. R. (2016). A Randomized Clinical Trial Comparing Individual Cognitive Behavioral Therapy and Child-Centered Therapy for Child Anxiety Disorders. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 74 (4), 542-554.
Southam-Gerow,M.A., Kendall, P. C., & Weersing, V. R. (2001). Eexamining outcome variability: Correlates of treatment response in a child and adolescent anxity. Jornal of Clinic Child Psychology, 40, 402-408.
Su, L., Wang, K., Fan, F., Su, Y., & Gao, X. (2008). Reliability and validity of the screen for child anxiety related emotional disorders (SCARED) in Chinese children. Journal of Anxiety Disorders, 22(4):612-21.
Suveg, C., Hudson, G. L., Brewera, Flannery-Schroder, G., Goschd, E. & Kendalle, P. C. (2009). Cognitive-behavioral therapy for anxiety-disordered youth: Secondary outcomes from a randomized clinical trial evaluating child and family modalities. Journal of Anxiety Disorders, 22(3), 341-349.
Suveg, C., Hudson, G. L., Brewera, Flannery-Schroder, G., Goschd, E. & Kendalle, P. C. (2009). Cognitive-behavioral therapy for anxiety-disordered youth: Secondary outcomes from a randomized clinical trial evaluating child and family modalities. Journal of Anxiety Disorders, 22(3), 341-349.
Swain, J., Hancock, K., Dixon, A., Koo, S., & Bowman, J. (2013, a). Acceptance and Commitment Therapy for anxious children and adolescents: study protocol for a randomized controlled trial. Trials. 1-12.
Walkup, J. T., Albano, A. M., Piacentini, J., Birmaher, B., Compton, S. N., Sherrill, J. T., & Kendall, P. C. (2008). Cognitive behayioral therapy, sertraline, or a combination in childhood anxiety. New England Journal of Medicine, 359(26), 2753-2766.
Watson, C. C., Rich, B. A., Sanchez, L., O’Brien, K., & Alvord, M. K. (2014). Preliminary Study of Resilience-Based Group Therapy for Improving the Functioning of Anxious Children. Child Youth Care Forum, 43, 269–286.
Wheeler, V. A., & Ladd, G. W. (1982). Assessment of children’s self-efficacy for social interactions with peers. Developmental Psychology, 18, 795-805.
 
Bandura, A., & Adams, N. E. (1977). Analysis of self-efficacy theory of behavioral change. Cognitive Therapy and Research, 1, 287-308.
Schunk, D. H. (1991). Self-efficacy and academic motivation. Educati Psychologist, 26, 207-231.
Salami, S. O., & Ogundokun, M. O. (2009).Emotional intelligence and self-efficacy as predictors of academic performance. Perspectives in Education, 25(3), 175-185.
Pintrich, P., R. & Schunk, D., H. (2002). Motivation in education, 2nd Ed. NJ: prentice-Hall.
Lefrancois, G. R. (1995). Of children: An introduction to child development. Belmont, CA: Wadsworth.
Brown, C., & Anivy, R. (2005). Self-efficacy beliefs as determinants of prosocial behavior conducive to life satisfaction across ages. Journal of Social and Clinical Psychology, 24, 191-217.