تدوین الگوی رشد پس از ضربه در بیماران سازگار با سوختگی

اعظمی, یوسف; فرخ فرقانی, سیامک; عیسی مراد, ابوالقاسم; سهرابی, فرامرز

doi:10.30487/jcp.2023.348575.1435

تدوین الگوی رشد پس از ضربه در بیماران سازگار با سوختگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

یوسف اعظمی ¹

سیامک فرخ فرقانی ²

ابوالقاسم عیسی مراد ³

فرامرز سهرابی ⁴

¹ دکتری روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

² استادیار گروه جراحی ترمیمی و پلاستیک، مرکز تحقیقات سوختگی، بیمارستان حضرت فاطمه (س)، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

³ دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

⁴ استاد گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

10.30487/jcp.2023.348575.1435

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی رشد پس از ضربه در بیماران سازگار با سوختگی انجام شد. روش پژوهش کیفی از نوع نظریۀ زمینه‌ای بود و جامعۀ آماری پژوهش بیماران سوختگی بودند که از طریق انجمن حمایت از بیماران سوخته (ققنوس)، درمانگاه و بیمارستان شهید مطهری در سال 1399 شناسایی و به پژوهشگران معرفی شدند. روش نمونه‌گیری ابتدا به صورت هدفمند انجام شد و به‌تدریج به صورت نمونه‌گیری نظری ادامه یافت. حجم نمونه بر اساس روش اشباع نظری داده‌ها 15 نفر شد که مورد مصاحبه قرار گرفتند. برای غربالگری از پرسش‌نامه رشد پس از ضربه استفاده شد و کسانی که نمرۀ بالاتر از میانگین در این مقیاس کسب کردند و سایر ملاک‌های ورود را داشتند، انتخاب شدند. کلیۀ مصاحبه‌ها با رویکرد تحلیل محتوای گرانهیم و لاندمن و با کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها در ارتباط با مفاهیم تشکیل‌دهندۀ رشد پس از ضربه شامل مفاهیم اصلی باورهای مثبت دینی و نگاه جدید به زندگی بود، یافتۀ دوم در ارتباط با عوامل تأثیرگذار (موانع و تسهیل‌کننده‌ها) رشد پس از ضربه نشان داد که موانع شامل مفاهیم اصلی واکنش‌های جامعه، محدودیت‌های فردی، اختلال در سبک زندگی و حالات روانی فردی و تسهیل‌کننده‌ها شامل حمایت چندکانونی، دیگرخواهی، انگیزش، الگوسازی، امنیت ذهنی و اجتماعی، تعامل پویا با دیگران بود. یافتۀ آخر پژوهش در ارتباط با چگونگی فرایند رشد پس از ضربه در بیماران سوختگی نشان داد که این فرایند شامل مفاهیم اصلی تحولات مثبت، تغییرات معنوی و توان شخصی (تاب‌آوری) است. نتایج حاصل از این پژوهش می‌تواند به‌عنوان الگویی برای تدوین مداخله‌های درمانی و توان‌بخشی منطبق با بافت فرهنگی موجود برای بیماران سوختگی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

بیماری سوختگی

رشد پس از ضربه

سازگاری

الگو

عنوان مقاله English

Design of post-traumatic growth model in burn-compatible patients

نویسندگان English

Yousef Aazami ¹

Siamak Farrokh Forghani ²

Abolghasem Issa Morad ³

Faramarz Sohrabi ⁴

¹ PhD in General Psychology, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Education, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran

² Assistant Professor, Department of Reconstructive and Plastic Surgery, Burn Research Center, Hazrat Fatemeh Hospital, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran

³ Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Education, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran

⁴ Professor, Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Education, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran

چکیده English

The present study was conducted with the aim of design the post-traumatic growth pattern in burn patients. The qualitative research method was based on grounded theory, and the statistical population of the research was burn patients who were identified and introduced to the researchers through the support Association for Support of Burned Patients (Phoenix), Shahid Motahari Clinic and Hospital in 2019. The sampling method was initially purposeful and gradually continued as theoretical sampling. Based on the theoretical data saturation method, the sample size was 15 people who were interviewed. The post-traumatic growth questionnaire was used for screening, and those who scored higher than the average in this scale and met other entry criteria were selected. All the interviews were analyzed with Granheim and Landmann content analysis approach and with open, central and selective coding. The findings related to the concepts of post-traumatic growth included the main concepts of positive religious beliefs and a new outlook on life, The second finding in relation to the influencing factors (barriers and facilitators) of post-traumatic growth showed that the barriers include the main concepts of society's reactions, individual limitations, lifestyle disorders and individual mental states, and the facilitators include multifocal support, altruism. , motivation, modeling, mental and social security, dynamic interaction with others. The last finding of the research regarding the process of post-traumatic growth in burn patients showed that this process includes the main concepts of positive developments, spiritual changes and personal strength (resilience). The results of this research can be used as a model for formulating therapeutic and rehabilitation interventions in accordance with the existing cultural context for burn patients.

کلیدواژه‌ها English

Burn Disease

Post-Traumatic Growth

Adaptation

Pattern

احمدی، خ. دارابی، ع. (1396)، «اثربخشی آموزش صبر بر کاهش سوگ و تسهیل رشد پس از ضربه»، روان‌شناسی فرهنگی، 1(1)، 131114.

اسمعیلی، م. (1389)، «مطالعه اثربخشی درمان مرور زندگی با تاکید بر اصول هستی شناسی اسلامی برکاهش نشانگان اختلال استرس پس از سانحه»، فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 1(2)، 201.

اعظمی، ی. (1397). تدوین و اعتباریابی برنامه درمانی مبتنی بر الگوی روانی اجتماعی و اثربخشی آن بر تنظیم هیجان، مهارت‌های اجتماعی و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به PTSD ناشی از سوانح سوختگی. رساله دکتری روان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی.

افراسیابی فر، ا. حسنی، پ؛ فلاحی خشکناب، م. یغمایی، ف. (۱۳۹۰)، «اثرات مثبت بیماری پس از سکته قلبی»، نشریه مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری دانشگاه علوم پزشکی، ۲۴(۷۰)، ۳۸۳۰.

باقری زنجانی اصل منفرد، ل. انتصار فومنی، غ. (1395)، «اثر امیددرمانی گروهی بر تاب‌آوری و امید به زندگی در بیماران مبتلا به سرطان پستان شهر زنجان»، نشریه مدیریت ارتقاء سلامت، 5(4)، 6458.

حیدرزاده، م. رسولی، م. محمدی شاهبلاغی، ف. علوی مجد، ح. میرزایی، ح. ر. و طهماسبی، م. (1394)، «روان‌سنجی نسخه فارسی رشد پس از سانحه در بیماران مبتلا به سرطان»، نشریه پایش، 14(4)، 473467.

خدایاری‌فرد، م. (1388). آماده‌سازی مقیاس دینداری و ارزیابی سطوح دینداری اقشار مختلف جامعة ایران. تهران: دانشگاه تهران.

سالمی، ص. رشیدی، ع. زهتاب نجفی، ع. و سید موسوی، س. ا. (1396)، «رابطه ساده و چندگانه باورهای مذهبی، سخت‌رویی روان‌شناختی و حمایت اجتماعی ادراک شده با رشد پس از سانحه در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکروزیس»، روان‌شناسی و دین، 10(2)، 9685.

سیدمحمودی، س. ج. رحیمی، چ. محمدی، ن. و هادیان‌فرد، ح. (1389)، «افزایش رشد پس از سانحه در طی زمان و رابطه‌ی آن با سبک‌های مقابله ای و خوش‌بینی در افراد مبتلا به HIV مثبت»، مجله دست‌آوردهای روان‌شناختی، 17(2)، 186165.

علیپور، ا. علی اکبری دهکردی، م. امینی، ف. هاشمی جشنی، ع. (1395)، «رابطه حمایت اجتماعی ادراک شده با پیروی از درمان در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲: نقش واسطه‌ای تاب‌آوری و امید»، فصلنامه پژوهش در سلامت روانشناختی، ۱۰(۲)، ۶۷۵۳.

فاضلی مهرآبادی، ع. بهرامی احسان، ه. حاتمی، ج. عادلی، س. ح. (1401)، «بررسی عوامل تسهیل‌کننده رشد پس از ضربه در بیماران مبتلا به کرونا: تحلیل مضمون»، روان‌شناسی فرهنگی، 6(1)، 9476.

Baglama, B., & Atak, I. E. (2015). Posttraumatic growth and related factors among postoperative breast cancer patients. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 190, 448-454.

Brinton, C. (2016). A mixed methods analysis of the relationship between attachment, post-traumatic stress, and post-traumatic growth among United States service members (Doctoral dissertation, James Madison University).

Calhoun, L. G., Tedeschi, R. G., Cann, A., & Hanks, E. A. (2010). Positive outcomes followingbereavement: Paths to posttraumatic growth. Psychologica Belgica, 50(1&2), 125-143.

Chan, C. S., Rhodes, J. E. (2013). Religious coping, posttraumatic stress, psychological distress, and posttraumatic growth among female survivors four years after Hurricane Katrina. Journal of traumatic stress, 26(2), 257-65.

Chandiramani, K., & Khan, W. (2013). Post-traumatic growth and subjective well-being among breast cancer patients. Indian Journal of Positive Psychology, 4(3), 401-406.

Goldstein, P., Weissman-Fogel, I., & Shamay-Tsoory, S. G. (2017). The role of touch in regulating inter-partner physiological coupling during empathy for pain. Scientific reports, 7(1), 1-12.

Gori, A., Topino, E., Sette, A., & Cramer, H. (2021). Pathways to post-traumatic growth in cancer patients: moderated mediation and single mediation analyses with resilience, personality, and coping strategies. Journal of affective disorders, 279, 692-700.

Grace, S. A. I. (2006). Functional, psychological and community integration changes over time in persons with major burn injury (Doctoral dissertation).

Graneheim, U. H., & Lundman, B. (2004). Qualitative content analysis in nursing research: concepts, procedures and measures to achieve trustworthiness. Nurse education today, 24(2), 105-112.

Gudici, M. L. (2010). Post traumatic growth, positive assets, and strengths in post Hurricane Katrina survivors.A Doctoral Dissertation in PHILOSOPHY IN PSYCHOLOGY With an Emphases in Media Psychology. University of California.

Hefferon, K., & Boniwell, I. (2011). Positive psychology: Theory, research and applications. McGraw-Hill Education (UK).

Hobbs, K. (2015). Which factors influence the development of post-traumatic stress disorder in patients with burn injuries? A systematic review of the literature. Burns, 41(3), 421-430.

Hussain, D., & Bhushan, B. (2013). Posttraumatic growth experiences among Tibetan refugees: A qualitative investigation. Qualitative Research in Psychology, 10(2), 204-216.

Kim, S. R., Kim, H. Y., Nho, J. H., Ko, E., Moon, K. S., & Jung, T. Y. (2020). Relationship among symptoms, resilience, post-traumatic growth, and quality of life in patients with glioma. European Journal of Oncology Nursing, 48, 101830.

Koo, J., & Lebwohl, A. (2001). Psychodermatology: the mind and skin connection. American family physician, 64(11), 1873-1879.

Lelorain, S., Bonnaud-Antignac, A., & Florin, A. (2010). Long term posttraumatic growth after breast cancer: prevalence, predictors and relationships with psychological health. Journal of Clinical Psychology in Medical Settings, 17(1), 14-22.

McGinnis, C. K. (2011). Finding the silver lining: Posttraumatic growth after traumatic brain injury (Doctoral dissertation, Chestnut Hill College).

Merecz, D., Waszkowska, M., & Wezyk, A. (2012). Psychological consequences of trauma in MVA perpetrators–Relationship between post-traumatic growth, PTSD symptoms and individual characteristics. Transportation research part F: traffic psychology and behaviour, 15(5), 565-574.

Meyerson, D. A., Grant, K. E., Carter, J. S., & Kilmer, R. P. (2011). Posttraumatic growth among children and adolescents: A systematic review. Clinical psychology review, 31(6), 949-964.

Morris, B. A., Shakespeare-Finch, J., & Scott, J. L. (2012). Posttraumatic growth after cancer: the importance of health-related benefits and newfound compassion for others. Supportive Care in Cancer, 20(4), 749-756.

Polit, D. F., & Beck, C. T. (2008). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice. Lippincott Williams & Wilkins.

Robinson, E., Ramsey, N., & Partridge, J. (1996). An evaluation of the impact of social interaction skills training for facially disfigured people. British journal of plastic surgery, 49(5), 281-289.

Ruf, M., Büchi, S., Moergeli, H., Zwahlen, R. A., & Jenewein, J. (2009). Positive personal changes in the aftermath of head and neck cancer diagnosis: a qualitative study in patients and their spouses. Head & neck, 31(4), 513-520.

Rumsey, N., & Harcourt, D. (2004). Body image and disfigurement: issues and interventions. Body image, 1(1), 83-97.

Speziale, H. S., Streubert, H. J., & Carpenter, D. R. (2011). Qualitative research in nursing: Advancing the humanistic imperative. Lippincott Williams & Wilkins.

Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of qualitative research: techniques and procedures for developing grounded theory. 2th ed. USA: SAGE.

Tedeschi, R. G., & Calhoun, L. G. (2004). "Posttraumatic growth: Conceptual foundations and empirical evidence". Psychological inquiry, 15(1), 1-18.

Tedeschi, R. G., & McNally, R. J. (2011). Can we facilitate posttraumatic growth in combat veterans?. American Psychologist, 66(1), 19.

Tougas, A. M., Jutras, S., Bigras, M., & Tourigny, M. (2016). The potential role of benefit and burden finding in school engagement of young leukaemia survivors: an exploratory study. Child: care, health and development, 42(1), 68-75.

Waqas, A., Raza, N., Zahid, T., Rehman, A., Hamid, T., Hanif, A., ... & Chaudhry, M. A. (2018). Predictors of post-traumatic stress disorder among burn patients in Pakistan: The role of reconstructive surgery in post-burn psychosocial adjustment. Burns, 44(3), 620-625.

Yeung, N. C., & Lu, Q. (2018). Perceived stress as a mediator between social support and posttraumatic growth among Chinese American breast cancer survivors. Cancer nursing, 41(1), 53–61.

Zoellner, T., & Maercker, A. (2006). Posttraumatic growth in clinical psychology-A critical review and introduction of a two component model. Clinical psychology review, 26(5), 626-653.