روان‌شناسی فرهنگی

روان‌شناسی فرهنگی

پیش‌بینی تاب‌آوری خانواده بر اساس سبک‌های حل تعارض و ادراک از سلامت خانواده اصلی در زوجین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مهدی خانجانی
استادیار گروه روان‌شناسی عمومی و بالینی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
10.30487/jcp.2023.357954.1470
چکیده
هدف از انجام این پژوهش پیش‌بینی تاب‌آوری خانواده در زوجین بر پایۀ سبک‌های حل تعارض و ادراک از سلامت خانوادۀ اصلی در شهر تهران بود. طرح پژوهش حاضر همبستگی و از نوع طرح‌های رگرسیون بود. جامعۀ آماری پژوهش حاضر افراد متأهل شهر تهران در سال 1400 بودند که از بین آن‌ها 217 نفر به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. برای سنجش متغیرها از ابزارهای مقیاس تاب‌آوری خانواده؛ پرسش‌نامۀ سبک‌های حل تعارض و مقیاس سلامت خانوادۀ اصلی استفاده شد. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل گردید. نتایج پژوهش نشان داد از بین سبک‌های حل تعارض، سبک یکپارچگی و مصالحه به صورت مثبت و سبک اجتناب‌کننده به صورت منفی قادر به پیش‌بینی تاب‌آوری خانواده هستند. همچنین بعد استقلال از متغیر سلامت خانوادۀ اصلی نیز به صورت مثبت قادر به پیش‌بینی تاب‌آوری خانواده بود. سبک‌های یکپارچگی، مصالحه و اجتناب‌کننده و بعد استقلال خانوادۀ اصلی، در مجموع توانستند 42 درصد از واریانس تاب‌آوری خانواده را تبیین نمایند. یافته‌های این پژوهش بیانگر این موضوع است که سبک‌های حل تعارض و ادارک از سلامت خانوادۀ اصلی در تاب‌آوری زوجین در خانواده‌ها نقش دارد و می‌توانند آن را پیش‌بینی کنند. به همین منظور، توجه به این عوامل در مشاوره‌های قبل از ازدواج و آموزش این مهارت‌ها می‌تواند تاب‌آوری این افراد را افزایش دهد و به ارتقای کیفیت زندگی در خانواده منجر شود.
 
کلیدواژه‌ها
تاب‌آوری خانواده
سبک‌های حل تعارض
سلامت خانوادۀ اصلی
زوجین

عنوان مقاله English

Predicting family resilience based on conflict resolution styles and perceptions of the health of family-of-origin in couples

نویسنده English

Mahdi Khanjani
Assistant Professor of Psychology, Department of Clinical Psychology, Allameh Tabataba'i University
چکیده English

The purpose of this study was to predict family resilience in couples based on conflict resolution styles and perceptions of the health of family-of-origin in Tehran. The design of the current research was correlation and regression designs. The statistical population of the current research was all married people in Tehran in 2021.Among them, 217 people were selected as Convenience Sampling. to measure variables from family resilience scale tools; The conflict resolution style questionnaire and the family of health scale were used. Data were analyzed using Pearson's correlation coefficient and multiple regression. The results of the research showed that among the conflict resolution styles, integrating and Compromising style are positively and avoiding style are able to predict family resilience. Also, the dimension of independence from the health of family-of-origin variable was able to positively predict family resilience. The styles of integrating, compromising and avoiding and the dimension of independence of the family-of-origin were able to explain 42% of the variance of family resilience. The findings of this research show that conflict resolution styles and the perception of health of family-of-origin have a role in the resilience of families and can predict it. For this purpose, paying attention to these factors in pre-marriage counseling and training these skills can increase the resilience of these people and lead to the improvement of the quality of life in the family.
Keywords: family resilience, conflict resolution styles, health of family-of-origin, couples

کلیدواژه‌ها English

family resilience
conflict resolution styles
health of family-of-origin
couples
آزادی، ش؛ و ناهیدپور، ف. (1397). «انتقال خشونت بین نسلی از خانوادۀ اصلی به خانواده فعلی در زنان». نشریۀ پرستاری ایران، 31(112)، 77­85.
آزادی‌فرد، ص و امانی، ر. (1395). «رابطه‌ی باورهای ارتباطی و سبک‌های حل تعارض با رضایت زناشویی». دوفصلنامه روان‌شناسی بالینی و شخصیت، 2(14)، 39­47.
افشارنیا، ک؛ عارفی، م و گلباریانف م. (1395). «هم‌سنجی مدیریت حل تعارض، رضایت زناشویی و تاب‌آوری در مادران شاغل و غیر شاغل». مجله آسیب‌شناسی، مشاوره و غنی‌سازی خانواده، 2(49)، 46­31.
افلاطونی، م؛ خدادادی سنگده، ج؛ و فرحبخش، ک. (1401). «نقش سازگاری در مراحل اولیه ازدواج در پایدارسازی آن». روانشناسی فرهنگی، 6(1)، 235­257.
باباپور خیرالدین، ج. (1385). «بررسی رابطه بین شیوه‏های حل تعارض ارتباطی و سلامت روانشناختی دانشجویان». فصلنامه پژوهش‌های نوین روانشناختی، 1(4)، 27­46.
پورسردار، ف؛ عباسپور، ذ؛ عبدی زرین، س؛ و سنگری، ع. (1391). «تأثیر تاب‌آوری بر سلامت روانی و رضایت از زندگی، یک الگوی روان‌شناختی از بهزیستی». فصلنامه علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی لرستان، 14(1)، 89­81.
جاسبی، م. (1384). رابطه بین سطح سلامت خانوادۀ اصلی و رضایت زناشویی زنان دبیر آموزش پرورش شهرستان کرج. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مشاوره، دانشگاه خاتم.
چراغی، م؛ مظاهری، م؛ موتابی، ف؛ پناغی، ل؛ صادقی، م؛ و سلمانی، خ. (1394). «پیش‌بینی رضایت زناشویی بر اساس کیفیت ارتباط همسران با دو خانوادۀ اصلی». نشریه راهبرد فرهنگ، 31، 125­99.
چراغی، م.، و مظاهری، م.، و موتابی، ف.، و پناغی، ل.، و صادقی، م.، و سلمانی، خ. (1396). «مقیاس سیستمی­ مثلثی خانواده: ابزاری برای سنجش روابط همسران و خانواده های اصلی آن‌ها». فصلنامه خانواده پژوهی، 13(51 )، 343­360.
حقیقی، ح، زارعی، ا؛ و قادری، ف. (1391). بررسی ساختار عاملی و ویژگی‌های روان‌سنجی پرسش‌نامه سبک‌های حل تعارض رحیم (ROCI-II) در بین زوجین ایرانی، فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 1(4)، 562­534.
خان آبادی، م؛ مهدی‌زاده اردکانی، ف؛ و طبخی، ف. (1399). نقش خانواده‌های اصلی در کیفیت زندگی زناشویی زوج‌های نابارور: یک مطالعه تحلیل مضمون. نشریه روان‌پرستاری، 8(6)، 37­52.
خجسته‌مهر، ر؛ نادری، ف؛ و سودانی، م. (1392). نقش واسطه‌ای مقابله زوجی در رابطه بین استانداردهای زناشویی و رضایت زناشویی. روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 3(12)، 47­67.
درگاهی، ش؛ و براتی مقدم، ب؛ و احمدبوکانی، س؛ و اعیادی، ن. (1398). ارتباط صمیمیت ادراک شده از خانواده ی اصلی و تعارض کار­ خانواده با همدلی و اعتیاد به کار در اعضای کادر درمانی. مجله ایرانی اخلاق و تاریخ پزشکی، 12(1)، 325­337.
رجبی، غ؛ کرد عزیزپور محمدی، ر؛ و تقی پور، م. (1396). ارزیابی مدل رابطه بین خانوادۀ اصلی و رضایت زناشوی با میانجیگری ابعاد دلبستگی نا ایمن در پرستاران. فصلنامه خانوده پژوهی، (12)49، 153­169.
رجبی، غ؛ لیاقت، ح؛ و عباس‌پور ذ. (1400). بررسی مدل مهارت‌های ارتباطی زناشویی به عنوان میانجی‌های بین خانوادۀ اصلی و رضایت زناشویی. مجله پرستاری و مامایی، 19(4)، 275­286.
زهراکار، ک؛ کرمی، خ؛ و بزرگمنش، ک. (1393). ارزیابی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس "تاب‌آوری‌خانواده" سیکسیبی. فصلنامه اندازه گیری تربیتی، 5(18)، 133­156.
موزیری، ع؛ شفیع‌آبادی، ع؛ اسمعیلی، م؛ و یونسی، ج. (1399). مدل‌یابی عوامل موثر بر تاب‌آوری خانوادۀ ایرانی. علوم روان شناختی، 19، 95، 1409­1401.
هوشمندی، ر؛ احمدی، خ؛ و کیامنش، ع. (1399). مقایسه علل تعارضات زناشویی در سه دهه اخیر. سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 4(2 )، 72­81.
یزدانی، ف، شفیع آبادی، ع؛ و حیدری، ح. (1399). پیش‌بینی پایداری زناشویی بر اساس معیارهای همسرگزینی، مهارت‌های ارتباطی و تاب‌آوری خانواده. مطالعات اسلامی در حوزه سلامت، 4(1)، 69­78.
 
Botha, A., Van den Berg, H. S., & Venter, C. A. (2009). The relationship between family-of-origin and marital satisfaction. Health SA Gesondheid, 14(1), 1–7.
Bowen, M. (1978). Family therapy in clinical practice. New York: Jason Aronson.
Buboltz, W. C., Jonson, P. M., & Woler, K. M. (2003). psychological reactance in college students, family of origin predictors. Journal of counseling and development, 81(1), 311-317.
Buehler, C. (2014). Interparental conflict styles and youth problem behavior: A two-sample replication study, Journal of Marriage and the Family, 60, 119–132.
Cheng, C. C. (2010). A study of inter-cultural marital conflict and satisfaction in Taiwan. International Journal of Intercultural Relations, 34 (4), 354-362.
Dildar. S., Aisha, S., Sumaira Y. (2013). Intimate Enemies: Marital Conflicts and Conflict Resolution Styles in Dissatisfied Married Couples. Middle-East Journal of Scientific Research, 15 (10),1433-1439.
Falcke, D., Wagner, A., & Mosmann, C. P. (2008). The relationship between family of origin and marital adjustment for couple in Brazil. Journal of Family Psychotherapy, 19(2), 170-186.
Georgoulas-Sherry, V., & Kelly, D. (2019). Resilience, Grit, and Hardiness: Determining the Relationships amongst these Constructs through Structural Equation Modeling Techniques. Journal of Positive Psychology and Wellbeing, 3 (2), 165-178.
Hadfield, K., & Ungar, M. (2018). Family resilience: Emerging trends in theory and practice. Journal of Family Social Work, 21(2), 81-84.
Halford, W. K., Sanders, M. R., & Behrens, B. (2001). Can skill training prevent relationship problems in at risk couple? Four-year effect of a behavioral relationship education program. Journal of Family Psychology, 15(9), 750-768.
Henry, C., Morris, A., & Harrist, A. (2015). Family resilience: moving into the third wave. Family relations, 64(1), 22-43.
Horrocks, M. A. (2010). Financial Management Practices and Conflict Management Styles of Couples in Great Marriages. Master Thesis. Utah State University.
Hovestadt, A. J., Anderson, W. T., Piercy, F. P., Cochran, S. W., & Fine, M. (1985).A family-of-origin scale. Journal of Marital and Family Therapy, 11, 287-297.
Huber, C. H. & Navarro, R. L. & Womble, M. E. & Mumme, T. L. (2010). Family Resilience and Midlife Marital Satisfaction. The Family Journal,18; 136- 145.
Jamison, T. B., Coleman, M., Ganong, L. H., & Feistman, R. E. (2014). Transitioning to postdivorce family life: A grounded theory investigation of resilience in coparenting. Family Relations: An Interdisciplinary. Journal of Applied Family Studies, 63(3), 411–423.
Jozefik, B., & Wojciech, P. M. (2010). Perception of autonomy and intimacy in families of origin of patients with eating disorders with depressed patients and healthy controls. Transgenerational perspective Part I. Archives of Psychiatry and Psychotherapy, 4, 69– 77.
Kristi, O. (2011). The Relationship between Family Functioning, Family Resilience, and Quality of Life among Vocational Rehabilitation Clients. Unpublished Doctoral Dissertation. Utah State University.
Masten, A. S., & Cicchetti, D. (2016). Resilience in development: Progress and transformation. In D. Cicchetti (Ed.), Developmental psychopathology: Risk, resilience, and intervention (pp. 271–333). John Wiley & Sons, Inc.
Masten, A. S. (2021). Family risk and resilience in the context of cascading COVID-19 challenges: Commentary on the special issue. Developmental Psychology, 57(10), 1748–1754.
Monk, J. K., Ogolsky, B. G., Rice, T. M., Dennison, R. P., & Ogan, M. (2021). The role of family-f-origin environment and discrepancy in conflict behavior on newlywed marital quality. Journal of Social and Personal Relationships, 38(1), 124–147.
Muraru, A. A., & Turliuc, M. N. (2012). Family of origin, romantic attachment, and marital adjustment: a path analysis model. Social and Behavioral Sciences, 33(1), 90-94.
Nichols, M. P., & Schwartz, R. C. (2001). Family therapy. Concepts and methods (5th ed.). Boston: Allyn and Bacon.
Ogelman, H., & Erol, A. (2015). Examination of the predicting effect of the resiliency levels of parents on the resiliency levels of preschool children. Procedia social and behavioral sciences, 186, 461-466.
Rahim, M.A. (1983). A Measure of Styles of Handling Interpersonal Conflict. Academy of Management Journal, 26(2). 368-376.
Sabatelli, R. M., & Bartle-Haring, S. (2003). Family-of-origin experiences and adjustment in married couple. Journal of Marriage and Family, 65 (1), 159-169.
SadatHosseini F, Hosseinchari, M. (2013) The survey of validation and reliability of family resiliency scale. Family Counseling and Psychotherapy, 3(2): 181-209.
Schudlich, T., Papp, L., & Cummings, E. (2011). Relations between Spouses’ Depressive Symptoms and Marital Conflict: A Longitudinal Investigation of the Role of Conflict Resolution Styles. Journal of Family Psychology, 25 (4): 531–540.
Seung, L. H., & Wha, O. S. (2002). Family of Origin Influences on Anxiety, Open Communication, and Relationship Satisfaction. Journal of Korean Home Economics Association English Edition, 3(1), 111-126.
Short, C. A., Barnes, S., Carson, J. F., & Platt, I. (2020). Happiness as a predictor of resilience in students at a further education college. Journal of Further and Higher Education, 44 (2), 170-184.
Simon, J. B., Murphy, J. J., & Smith, S.M. (2005). Understanding and fostering family resilience. The Family journal: counseling and therapy for couples and families, 13, 427-436.
Sixbey, D. M. (2005). Development of the family resilience assessment scale to identify family resilience constructs. Doctoral dissertation, School of Counselor Education, University of Florida.
Somohano, V. C. (2013). Mindfulness, attachment style and conflict resolution behaviors in romantic relationships. (MA). Humboldt State University.
Tolorunleke, C. A. (2014). Causes of Marital Conflicts Amongst Couples in Nigeria: Implication for Counselling Psychologists Procedia. Social and Behavioral Sciences, 140(14):21 – 26.
Walsh, F. (2016). Family resilience: A developmental systems framework. European Journal of Developmental Psychology, 13(3), 313–324.
Weiss, J, M. (2014). Marital Preparation, Experiences, and Personal Qualities in a Qualitative Study of Individuals in Great Marriages. Master thesis in Family, Consumer, and Human Development. Utah State University.
Weisskirch, R., & Delevi, R. (2013). Attachment style and conflict resolution skills predicting technology use in relationship dissolution. Journal Computers in Human Behavior, 29(6), 2530 2534.
Wheeler, L. A., Updegraff, K. A., & Thayer, S. M. (2010). Conflict Resolution in Mexican-Origin Couples: Culture, Gender, and Marital Quality. Journal of marriage and the family, 72(4), 991–1005.
Whitton, S. W., Waldinger, R. J., Schulz, M. S., Allen, J. P., Crowell, J. A, Hauser S. T. (2008). Prospective associations from family-of-origin interactions to adult marital interactions and relationship adjustment. Journal of Family Psychology, 22(2), 274-86.
Yedirir, S., & Hamarta, E. (2015). Emotional expression and spousal support as predictors of marital satisfaction: The case of Turkey. Educational Sciences Theory & Practice, 15(6), 1549-1558
Yildirim, M., & Belen, H. (2019). The role of resilience in the relationships between externality of happiness and subjective well-being and flourishing: A structural equation model approach. Journal of Positive Psychology and Wellbeing, 3(1), 62-76.
Young, M. E., & Long, L. L. (2007). Counseling and therapy for couples. CA: Brooks/Cole.
روان‌شناسی فرهنگی
دوره 7، شماره 1
شهریور 1402
صفحه 280-299

  • تاریخ دریافت 03 شهریور 1401
  • تاریخ بازنگری 25 شهریور 1401
  • تاریخ پذیرش 20 آبان 1401