سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی (سمت) روان‌شناسی فرهنگی 2588-7211 2 2 2018 09 23 The effectiveness of Islamic culture based life skills training on the happiness and resilience of divorced women اثربخشی یک برنامة آموزشی مهارت‌های زندگی مبتنی بر فرهنگ اسلامی بر شادکامی و تاب‌آوری زنان مطلقه 21 1 93198 10.30487/jcp.2018.93198 FA احمد برجعلی دانشگاه علامه طباطبائی 0000-0001-6823-7600 زهرا رحیمی صادق دانشگاه علامه طباطبائی فرامرز سهرابی دانشگاه علامه طباطبائی محمدرضا فلسفی‌نژاد دانشگاه علامه طباطبائی عبدالله معتمدی دانشگاه علامه طباطبائی Journal Article 2019 09 16 The purpose of this study was to develop a life skills training based on Islamic culture in Iran and determining its effectiveness on the happiness and resilience of divorced women. The research method consists of two qualitative and quantitative parts. The statistical population of this research includes all divorced women between 30 and 40 years old who referred to counseling and psychological services centers of Kerman in the first half of 1395, among whom 30 were selected by available sampling method and were randomly divided into two experimental and control groups (15 subjects). To collect data, Resilience Questionnaires and Oxford Happiness Questionnaire were used. The training program was performed on 11 sessions of 90 minutes in the experimental group and the control group in the waiting list and the results were analyzed using covariance analysis. Results showed that the content validity ratio was calculated based on the Lavoshe method for 10 experts (0/83), and the content validity index based on the Waltz and Bassel methods for this number was 0/80 obtained, and based on comparing these values with the acceptable value of both indicators, the content validity of the program is acceptable. Also, the results showed that life skills training had an impact on increasing the happiness and resiliency of the experimental group compared to the control group. According to the results, life skills program (self-awareness, coping with stress, empathy) based on indigenous culture is an appropriate and effective program for divorced women and its implementation can affect the happiness and resiliency of these individuals. این پژوهش با هدف تدوین برنامۀ آموزش مهارت‌های زندگی مبتنی بر فرهنگ اسلامی و تعیین اثربخشی آن بر شادکامی و تاب‌آوری زنان مطلقه انجام شد. روش پژوهش شامل دو بخش کیفی و کمّی است. 30 نفر نفر از زنان مطلقه 30 تا 40 سالة مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی شهر کرمان در نیمۀ اول سال 1395 با روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب‌ و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامۀ تاب‌آوری و پرسشنامة شادکامی آکسفورد استفاده شد. برنامۀ آموزشی طی 11 جلسۀ 90 دقیقه‌ای در گروه آزمایش اجرا شد. گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفت. نتایج با روش تحلیل کوواریانسمورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌هانشان داد که میزان نسبت روایی محتوایی براساس روش لاوشه برای تعداد 10 نفر متخصص 83/0 بهدست آمد، و میزان شاخص روایی محتوایی براساس روش والتز و باسل برای این تعداد متخصص 80/0 بهدست آمدو با مقایسۀ این میزان با مقدار مورد قبول در هر دو شاخص، میزان روایی محتوایی برنامه قابلقبول است. همچنین، نتایج نشان داد که آموزش مهارتهای زندگی بر افزایش میزان شادکامی و تابآوری گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل تأثیرگذار بوده است. براساس نتایج میتوان گفت که برنامۀ مهارتهای زندگی (شامل خودآگاهی، مقابله با استرس، و همدلی) مبتنی بر فرهنگ اسلامی، برنامۀ مناسب و کارآمدی برای زنان مطلقه است و اجرای آن میتواند بر شادکامی و تاب‌آوری این افراد مؤثر باشد.

https://jcp.samt.ac.ir/article_93198_01a899bb19a5677cc5af65c22534c57f.pdf

سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی (سمت) روان‌شناسی فرهنگی 2588-7211 2 2 2018 09 23 Study of psychometric properties of native and brief Elder Abuse Scale in a group of elders in Alborz province بررسی ویژگی‌های روانسنجی یک مقیاس کوتاه و بومی سالمندآزاری در گروهی از سالمندان استان البرز 36 23 93199 10.30487/jcp.2018.93199 FA شهربانو قهاری دانشگاه علوم پزشکی ایران مریم یکه فلاح دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن مهران ضرغامی دانشکدة پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران. مرکز تحقیقات روان‌پزشکی و علوم رفتاری، پژوهشکدة اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران حامد کاوند دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن بهرام قیطرانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن Journal Article 2019 09 16 This study aimed at designing and studying psychometric properties of native elder abuse scale (short form) in a group of elders in Alborz Province. This was a descriptive-correlational study that was conducted within two steps using combined method including qualitative and quantitative steps. At first step, authors employed psychology and psychiatric literature and phenomenology method to conduct a deep interview with psychologists and elders then extracted measures of mistreatment toward elders. At second step, psychometric properties of questionnaire were examined among elders living in Alborz Province using content validity and internal consistency. Statistical population (N=400; 186 men and 215 women) in quantitative step included elders living in Alborz province who were selected using convenient sampling method in 2017. According to the results obtained from first step of explanatory factor analysis, 23 items out of 41 items remained in questionnaire then evaluated using confirmatory factor analysis based of structural equation modeling (SEM) or multivariate analysis with latent variables. Ultimately, 4 factors of verbal abuse (10 items), emotional abuse (6 items), neglect (4 items), and financial abuse (3 items) were selected for short form of elder abuse scale. Calculated Cronbach’s alpha coefficient (0.84) and retest coefficient (0.96) approved suitable internal consistency of questionnaire. Findings indicated that elder abuse scale-short form (23-item) made it possible to examine different dimensions of abuses measuring the above-mentioned 4 factors and results obtained from validity and reliability indicated optimal function of this instrument to measure mistreatment toward elders in Iranian society. هدف پژوهش حاضر ساختن یک مقیاس بومی و کوتاه سالمندآزاری و بررسی کردن ویژگی‌های روان‌سنجی آن در گروهی از سالمندان استان البرز بود. در مرحلۀ اول پژوهشگران با بهرهگیری از پیشینة پژوهش روان‌شناسی و روان‌پزشکی ملاک‌های شاخص سوء رفتار با سالمند را استخراج کردند. در مرحلۀ دوم ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه با استفاده از روایی سازه و همسانی درونی بر روی گروهی از سالمندان بررسی شد. جامعۀ آماری سالمندان ساکن استان البرز در سال 1396 بودند. با روش نمونه گیری دردسترس 400 نفر (186 نفر مرد و 214 نفر زن) انتخاب شدند. براساس نتایج تحلیل عاملی اکتشافی، از میان خرانة 41 گویه‌ای 23 گویه باقی ماند که با روش تحلیل عاملی تأییدی ارزیابی شد. درنهایت 3 عامل آزار هیجانی و کلامی (14 گویه)، غفلت (6 گویه) و آزار مالی (3 گویه) برای مقیاس سالمندآزاری ـ فرم کوتاه تعیین شد. محاسبۀ ضریب آلفای کرونباخ (84/0) و بازآزمایی (96/0) مؤید همسانی درونی مناسب پرسشنامه بود. یافته‌ها بیانگر آن است که پرسش نامۀ سالمندآزاری ـ فرم کوتاه ابزاری پایا جهت بررسی سوء رفتار نسبت به سالمندان در جامعۀ ایرانی است.

https://jcp.samt.ac.ir/article_93199_56baf334202ed2f25c4ccca20c43be7b.pdf

سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی (سمت) روان‌شناسی فرهنگی 2588-7211 2 2 2018 09 23 Investigating the perceived role of Mahdavia and pilgrimage in the mental health of women بررسی نقش ادراک‌شدة مهدویت و زیارت در سلامت روانی زنان 57 37 93201 10.30487/jcp.2018.93201 FA ابراهیم نعیمی دانشگاه علامه طباطبائی 0000-0002-2582-1273 اعظم کلائی دانشگاه غیر انتفاعی رفاه 0000-0001-7141-4188 Journal Article 2019 09 16 Health condition of individuals has been influenced by religious beliefs and behaviors from their religious doctrine. Belief in Mahdavism is considered among those believes which plays an important role in mental health of individuals. Regarding the significance of the role of women in promotion of this culture and their main responsibility of growing a healthy generation, the aim of this study has been survey about the role of belief in the religious teachings based on Mahdavism and pilgrimage culture in mental health of women. This research has been done in qualitative approach and in the way of grounded-theory. Based on input standards and in the way of purposeful sampling, 12 people of holy Jamkaran mosque pilgrim women have been interviewed through Semi-structured interviews about the quality of their belief in Mahdavism and pilgrimage and its role in their cognitive, emotional and behavioral aspects. Results has shown several factors such as positive attitude on life (cognitive aspect), such factors as experiment of intellectual senses and decreasing spiritual pressures (emotional aspect) and such factors as appropriate dealing with crisis and trying toward attract Imam Mahdi’s (AJ) satisfaction (behavioral aspect) have been efficient on mental health. As the result of recognizing these key factors in the present study, perceptional model called “sating the route of health and excellence, appearing belief in activity” has been achieved which has shown the way of the health and excellence has been as the result of activating believes on the ground of religious behaviors. It can be said that considering the role of believes and making ground due to cause them appear in people’s actions have been specially important in mental health. سلامت افراد تحت تأثیر اعتقادات دینی و رفتارهای برآمده از آموزه‌های دینی آن‌هاست. مهدویت ازجمله باورهایی است که در سلامت روانی افراد نقش دارد. با توجه به اهمیت نقش زنان در ترویج این فرهنگ و مسئولیت آن‌ها در تربیت نسلی سالم، هدف این مطالعه بررسی نقش ادراکشدة مهدویت و زیارت در سلامت روانی زنان بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریة زمینه‌ای انجام شد. روش نمونه‌گیری هدفمند بود و بر پایة ملاک‌های ورود با 12 نفر از زنان زائر مسجد مقدس جمکران، دربارۀ اعتقاد آن‌ها به فرهنگ مهدویت و زیارت و برداشت آنان از نقش فرهنگ مهدویت و زیارت در ابعاد شناختی، عاطفی، و رفتاری آن ها مصاحبۀ نیمهساختاریافته انجام شد. نتایج نشان داد عامل‌هایی نظیر نگرش مثبت به زندگی، تجربۀ احساس معنوی و کاهش استرس، و شیوه‌های مناسب برخورد با بحران و تلاش در جهت جلب رضایت امام عصر(ع) عامل‌هایی بود که به نظر آنان بر سلامت روانی‌شان مؤثر بود. نتیجة پژوهش نشان می‌دهد مسیر سلامت و تعالی نتیجة به فعلیت رساندن باورها در بستر رفتارهای دینی است.

https://jcp.samt.ac.ir/article_93201_b9fce0346f9c3d1bd89c66d26e47dfdb.pdf

سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی (سمت) روان‌شناسی فرهنگی 2588-7211 2 2 2018 09 23 Investigating the relations of general and spiritual intelligence with spiritual well-being رابطۀ هوش عمومی و معنوی با آسایش معنوی 79 59 93202 10.30487/jcp.2018.93202 FA فرامرز سهرابی دانشگاه علامه طباطبائی Journal Article 2019 09 16 The present study was conducted to investigate the relationship between general intelligence and spiritual intelligence with spiritual well-being. The present research is descriptive-correlational. The statistical population of this study was all undergraduate students of Allameh Tabataba’i University in Tehran during the academic year of 1969-97, based on the Morgan table, 370 subjects were selected through multi-stage cluster sampling. To collect the data, a demographic questionnaire, Cattells non-verbal intelligence scale, Spiritual Well-being Questionnaire, and the Spiritual Intelligence Scale were used. Data were analyzed by Pearson correlation and regression analysis. The results showed that there was no significant relationship between General Intelligence and spiritual intelligence and its components (except for understanding spirituality and the effect of religious affairs). The correlation between spiritual well-being with spiritual intelligence and its components was significant at the level of 0.01, (except for components of existential critical thinking and spiritual compatibility in interpersonal relationships). The results of enter regression analysis also showed that Spiritual well-being and the existential health component have been able to predict 7.1% of the variation of the dependent variable of spiritual intelligence. Based on the results it can be said that officials and managers of counseling centers of universities can focus on spiritual intelligence in the form of workshops and training courses to promote spirituality and religion, and spiritual well-being of students. پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطۀ هوش عمومی و هوش معنوی با آسایش معنوی انجام شد. طرح پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی است. جامعۀ آماری شامل دانشجویان دورۀ کارشناسی دانشگاه علامه طباطبائی تهران در سال تحصیلی 1397-1396 بود که براساس جدول مورگان تعداد 370 نفر بهعنوان نمونه با روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامۀ ویژگیهای جمعیتشناختی، مقیاس هوش غیرکلامی کتل، پرسشنامۀ آسایش معنوی، و مقیاس هوش معنوی استفاده شد. دادهها با روش همبستگی پیرسون و رگرسیون هم‌زمان تحلیل شد. نتایج نشان داد که هوش عمومی با هوش معنوی و مؤلفههای آن (به غیر از مؤلفه فهم معنا و تأثیر امور دینی) رابطۀ معناداری ندارد. همبستگی آسایش معنوی با هوش معنوی و مؤلفههای آن (به غیر از مؤلفههای تفکر انتقادی وجودی و سازگاری معنوی در روابط بینفردی) معنادار است. نتایج تحلیل رگرسیون همزمان نشان داد که متغیر هوش عمومی تنها 4 درصد از تغییرات متغیر ملاک آسایش معنوی را پیشبینی کرده است و هوش معنوی و مؤلفههای آن توانسته اند 7/1 درصد از تغییرات متغیر ملاک آسایش معنوی را پیشبینی کنند. براساس یافتههای این پژوهش، مسئولان و مدیران مراکز مشاورۀ دانشگاهها میتوانند با مداخله‌های متمرکز بر هوش معنوی در قالب کارگاه و دورههای آموزشی در جهت ارتقای معنوی و دینی و سلامت معنوی دانشجویان اقدام کنند.

https://jcp.samt.ac.ir/article_93202_378c9a23028c9301673dd5ccb124cdf9.pdf

سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی (سمت) روان‌شناسی فرهنگی 2588-7211 2 2 2018 09 23 A critique of the neuroscience research on religion and spirituality نقد پژوهش‌های علم عصب‌نگر در حوزة دین و معنویت 104 81 93203 10.30487/jcp.2018.93203 FA ناصر آقابابائی پژوهشکدة تحقیق و توسعة علوم انسانی «سمت» Journal Article 2019 09 16 This article critically reviews the literature on neuroscience of religion and spirituality. Studies, based on the applied task, were categorized and reviewed and their problems have been addressed. Using insufficient and too small samples, being artificial, being non-experimental, lack of control, not addressing the intervening variables were among the most common methodological problems. This review showed that religious, spiritual, and mystical experiences were not associated with any particular cortical or sub-cortical region. This finding seems to show that such experiences phenomenologically are not of one single experience, and probably there is not such thing as “God zone” in the brain. The frontal lobe was more than any other lobes involved in religious, spiritual, and mystical experiences which may show the relative importance of cognition in such experiences, in comparison with emotion. In addition, the probability experimentally inducing religious experience and the idea that religion is pathological have been questioned. این مقاله به مرور نقادانة پژوهش‌های علم عصب‌نگر در حوزة دین و معنویت می‌پردازد. پژوهش‌ها براساس تکلیف به کار بسته‌شده دسته‌بندی و مرور شدند و به اشکال‌های هر یک از آن‌ها پرداخته شد. استفاده از نمونه‌های نابسنده و بسیار کوچک، مصنوعی بودن، غیرآزمایشی بودن، فقدان کنترل، و توجه نداشتن به متغیرهای مداخله‌گر از مشکل‌های روش‌شناختی رایج در بیشتر این پژوهش‌ها بودند. این مرور نشان داد که تجربه‌های دینی، معنوی، و عرفانی با عملکرد یک یا چند ناحیة خاص قشری یا زیرقشریِ مغز همبسته نبودند. به نظر می‌رسد این یافته نشان دهد که تجربه‌های یادشده از نظر پدیدارشناسی تجربة واحدی نیستند و احتمالاً ناحیه‌ای به نام «منطقة خدا» در مغز وجود ندارد. از میان مناطق مغز، لوب پیشانی در تعداد بیشتری از پژوهش‌ها درگیر تجربه‌های دینی، معنوی، و عرفانی بود که می‌تواند بیانگر اهمیت نسبی شناخت در مقایسه با هیجان در این تجربه‌ها باشد. علاوه بر این، امکان ایجاد مصنوعی تجربة دینی و اندیشة مرضی بودن دین به چالش کشیده شدند.

https://jcp.samt.ac.ir/article_93203_9302910a7c554feddb7810b9a9e58b79.pdf

سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی (سمت) روان‌شناسی فرهنگی 2588-7211 2 2 2018 09 23 Prediction of career maturity based on emotional intelligence and identity styles in a group of Iranian students پیش‌بینی بلوغ شغلی براساس هوش هیجانی و سبک‌های هویت در گروهی از دانشجویان ایرانی 120 105 93204 10.30487/jcp.2018.93204 FA مهدی زارع بهرام‌آبادی پژوهشکدة تحقیق و توسعة علوم انسانی «سمت» مهتاب دیزج خلیلی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات مصطفی مشایخی‌پور دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات Journal Article 2019 09 16 The purpose of this study was to predict Career maturity based on emotional intelligence and identity styles. The statistical population of this study included all students of Rouden Azad University. Using multi-stage clusteral sampling method, four hundred individuals were selected as sample group. The short form Emotional intelligence Questionnaire, Identity Styles Questionnaire, and Career Maturity Questionnaire were used for data collection. Data were analyzed using stepwise multiple regressions and SPSS software Were analyzed. The results showed that the components of commitment style, information style, as well as self-awareness of emotional intelligence directly predicted Career maturity in individuals. Based on these findings, one can identify emotional intelligence and identity styles of individuals with their Career maturity counterparts. Future research should consider the predictive or causal role of intelligence, emotional intelligence, and identity in determining the career maturity of Iranian students. هدف از پژوهش حاضر پیش‌بینی بلوغ شغلی براساس هوش هیجانی و سبکهای هویت بود. جامعة آماری پژوهش حاضر شامل همة دانشجویان دانشگاه آزاد واحد رودهن بود. با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای چهارصد نفر بهعنوان گروه نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری دادهها از فرم کوتاهِ پرسشنامة رشد مسیر شغلی، پرسشنامة سبکهای هویت، و پرسشنامة بلوغ شغلی استفاده شد. دادهها با استفاده از آزمون آماری رگرسیون چندگانه به روش گام به گام و نرم‌افزار اس. پی. اس. اس. تحلیل شد. نتایج نشان داد که مؤلفههای سبک تعهد، سبک اطلاعاتی، و همچنین مؤلفۀ خودآگاهیِ هوش هیجانی بهطور مستقیم پیش‌بینیکنندۀ بلوغ شغلی در افراد است. بر پایة این یافته‌ها می‌توان هوش هیجانی و سبک‌های هویت افراد را از همایندهای بلوغ شغلی آن‌ها دانست. پژوهش‌های آینده باید به نقش پیش‌بین یا علّی هوش، هوش هیجانی، و هویت در تعیین میزان بلوغ شغلی دانشجویانی ایرانی توجه کنند.

https://jcp.samt.ac.ir/article_93204_4257ec66a6e623dd67dd6e9da236dde7.pdf