راهبرد‌های سازش با بازنشستگی: یک مطالعۀ پدیدارشناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه خوارزمی

10.30487/jcp.2019.94140

چکیده

بازنشستگی کناره‌گیری از شغل یا جنبه‌های اجتماعی زندگی تعریف می‌شود که با تغییرات گسترده در زندگی روزمره، فرصت‌ها، انتظارات، ارزش‌ها، امید‌ها و ترس‌ها همراه است. از آنجا که بازنشستگی یکی از رویدادهای مهم و انتقال از بزرگسالی اولیه به بزرگسالی ثانویه در زندگی بسیاری از افراد به­شمار می‌رود، مواجهه و سازش با آن ضروری است. پژوهش حاضر، به بررسی تجربۀ زیستۀ بازنشستگان از چالش‌ها و راهبرد‌هایی که برای رفع این چالش‌‌ها به­کار می‌گیرند، اختصاص داشت. بدین‌منظور 10 نفر از مردان بازنشستۀ آموزش و پرورش شهرستان بهشهر، به روش نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند انتخاب شدند و با استفاده از مصاحبۀ نیمه‌ساخت‌دار مطالعه شدند تا به شرکت‌کنندگان اجازه داده شود آزادانه به توصیف تجربۀ خود بپردازند. تحلیل داده‌ها به روش فراست انجام شد. در نتیجۀ یافته‌ها، چالش‌هایی که بازنشستگان مرد در نتیجۀ بازنشستگی با آن رو­به­رو می‌شوند به چهار مضمون اصلی چالش‌های مالی، چالش‌های مربوط به سلامت، چالش زمان اضافی و احساس بیهودگی طبقه‌بندی می‌شوند. در بیانات مشارکت‌کنندگان، به چالش‌های مالی در مقایسه با سایر چالش‌ها بیشتر اشاره شد و ابعاد مختلف زندگی بازنشستگان را که شامل شرایط روان­شناختی، شرایط جسمانی و خدمات درمانی، روابط زناشویی و اوقات فراغت است، تحت تأثیر قرار داد. درنهایت، راهبرد‌هایی را که افراد برای مواجهه با این چالش‌ها گزارش کردند می‌توان به چهار مضمون اصلی (اتکا به خود، معنویت‌گرایی، فعالیت‌های جایگزین و مثبت‌نگری) و یازده مضمون فرعی تقسیم کرد. سازگاری با بازنشستگی از طریق اتکا به خود، معنویت‌گرایی، فعالیت‌های جایگزین و مثبت‌نگری امکان‌پذیر است که هر یک از این راهبرد‌ها به مشکل ویژه‌ای اختصاص ندارد و دامنه‌ای از چالش‌ها را در بر می­گیرد و حل‌و‌فصل می‌کند. رایج‌ترین راهبرد مورد استفادۀ افراد در دوران بازنشستگی، اشتغال مجدد و معنویت‌گرایی است که با توجه به در نظر گرفتن عوامل فرهنگی و نقش برجستۀ دین در جامعۀ ایران و زندگی افراد، می‌توان به تفاوت شرایط بازنشستگان در ایران با بازنشستگان جوامع دیگر از طریق راهبرد‌های به­کارگرفته، پی برد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Retirement Adjustment Strategies (A Phenomenological Research)

نویسندگان [English]

  • Marieh Eshaghi Gorji
  • Abdorrahim Kasaei
  • Farshad Mohsenzadeh
Kharazmi University
چکیده [English]

Retirement, defined as the abandonment of a job or social aspects of life, is associated with widespread changes in everyday life, opportunities, expectations, values, hopes and fears. Since retirement is considered as an important event and as a transition from primary adulthood to secondary adulthood, making adjustments is necessary. The aim of this research was to examine the lived experience of retired people with the challenges of retirement and strategies they used to overcome these challenges. For this purpose, 10 retired male ex-educators in Behshahr city were selected through available and purposeful sampling and were studied using semi-structured interviews to allow participants to freely describe their experience. The data were analyzed by a method that was suggested by Frost (2011). As a result of the analysis, four themes were emerged as main challenges experienced by retired men: financial challenges, health challenges, extra time challenge, and feelings of futility. Financial issues were mentioned more than others and had impacts on the participants’ lives in psychological, physical, health care, marital relationship, and leisure aspects. Finally, the strategies that individuals have reported to overcome these challenges can be divided into four main themes (self-reliance, spirituality, alternative activities and positivism) and 11 sub-themes. Retirement adjustment is possible through self-reliance, spirituality, alternative activities and positivism so that each one of these strategies can be used to solve a range of challenges rather than addressing just one single problem. It is important to mention that the most commonly used strategies for retirement challenges are re-employment and spirituality. Considering the role of the cultural and religious factors in the Iranian society and the life of retirees, it is possible to differentiate the conditions of retirees in Iran with retirees of other communities in terms of the used strategies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Retirement
  • retirement adjustment
  • phenomenological research