بررسی اثربخشی آموزش حیا بر کاهش اعتیاد به اینترنت و رفتارهای پرخطر در دختران نوجوان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران

2 مرکز تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج)

چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش حیا بر کاهش اعتیاد به اینترنت و رفتارهای پرخطر در دختران نوجوان دبیرستان بود. در این پژوهش از طرح شبه­آزمایشی با گروه کنترل و آزمایش استفاده شد. 20 دانش‌آموز دختر با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. روش آموزش حیا در هشت جلسه با هدف آشنایی با مفهوم حیا، فلسفه و ضرورت حیا، آسیب‌شناسی حیا، انواع و جلوه‌های حیا، نقش حیا در سلامت جسمی ـ روانی و خانواده، روش‌های حفظ و تقویت حیای فردی، روش‌های حفظ و تقویت حیا در خانواده، روش‌های حفظ و تقویت حیا در روابط اجتماعی و روش‌های حفظ و تقویت حیای رسانه‌ای انجام شد. آزمودنی‌ها به پرسش‌نامۀ اعتیاد به اینترنت، مقیاس خطرپذیری نوجوانان ایرانی، و اطلاعات جمعیت‌شناختی پاسخ دادند. نتایج نشان داد که آموزش حیا در کاهش اعتیاد به اینترنت در دختران نوجوان تأثیر داشت؛ اما ‌اثربخشی آموزش حیا در کاهش رفتارهای پرخطر معنادار نبود.‌ آموزش حیا‌ به کاربران کمک می‌کند در ‌مواجهه با مشکلاتی چون هرزه‌نگاری، خویشتن‌داری را افزایش دهند و بتوانند مدیریت خود را بر عهده بگیرند. با ‌توجه به علت‌های مختلف رفتارهای پرخطر و تأثیر عامل‌های اجتماعی،‌ فرهنگی، ‌اقتصادی، و خانوادگی نمی‌توان انتظار تغییر را در این بازة‌ زمانی‌کوتاه داشت. بر پایة یافته‌های این پژوهش، می‌توان مداخلة آموزشی ـ تربیتیِ مبتنی بر حیا را رویکردی پیشگیرانه در ‌جلوگیری از اعتیاد به ‌اینترنت و فضای مجازی مطرح کرد. اقدامات پیشگیرانه در سنین پایین‌تر و اجرای برنامه‌های آموزشی به نوجوانان و والدین آن‌ها جهت کاهش رفتارهای پرخطر ضروری به‌نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of Teaching Modesty on Reducing Internet Addiction and High Risk Behaviors in Adolescent Girls

نویسندگان [English]

  • Mohadese Jahanshahi 1
  • Khodabakhsh Ahmadi 2
1 Islamic Azad University, Science and Research Branch
2 Behavioral Sciences Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences
چکیده [English]

This research aimed to study the effectiveness of teaching modesty on reducing Internet addiction and high risk behaviors in adolescent high school girls. In this research, a quasi-experimental design with control and experimental groups was used. Twenty female students were selected using purposeful sampling. The method of teaching modesty was carried out in eight sessions in order to introduce concepts of modesty; philosophy and the necessity of modesty; pathology of modesty; types and manifestations of modesty; the role of modesty in physical, psychological, and family health; the ways of preserving and enhancing individual modesty; the ways of preserving and enhancing modesty in family; the ways of preserving and enhancing modesty in social relationships; and the ways of preserving and enhancing media modesty. The subjects answered to the questionnaires about Internet addiction, the degree of risk-taking in Iranian adolescents, and demographic information. The findings showed teaching modesty was effective in reducing Internet addiction of adolescent girls; but the efficacy of teaching modesty was not significant in reducing high risk behaviors. Teaching modesty helps Internet users increase self-preservation and self-control in facing problems such as pornography. Regarding various reasons of high risk behaviors, and the impact of social, cultural, economic, and family factors, you cannot expect any change in this short time period. Based on the findings of this study, modesty-based educational- pedagogic intervention could be a preventive approach to inhibit addiction to the Internet and cyberspace. Taking preventive measures at lower ages and implementation of educational programs for adolescents and their parents are necessary to reduce high risk behaviors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • modest
  • Internet addiction
  • high risk behaviors
  • Adolescent
احمدی، خ. و دارابی، ع. (1396). اثربخشی آموزش صبر بر کاهش سوگ و تسهیل رشد پس از ضربه. روان‌شناسی فرهنگی، 1(2)، 117­135.
امیدوار، ا. و صارمی، ع. ا.(1381). توصیف و سبب­شناسی، پیشگیری، درمان و مقیاس­های سنجش اختلال اعتیاد به اینترنت. مشهد: تمرین.
پروین، ج. (1389). نظریه­های شخصیت، نظریه و پژوهش. ترجمۀ پروین کدیور و محمدجعفر جوادی. تهران:آییژ.
زاده­محمدی، ع. و احمدآبادی، ز. (1387). هم­و­قوعی رفتارهای پرخطر در بین نوجوانان دبیرستان شهر تهران. خانواده­پژوهی،  13ف ، 87­100
زاده­محمدی، ع.، احمدآبادی، ز.، پناغی، ل. و حیدری، م. (1389). ساخت و هنجاریابی مقیاس خطرپذیری جوانان. روان­شناسی، 2، 129-146.
فاضلیان، س. م .ج. (1396). آزرم پارسایان. بشارت،  83، 6-9.
قاسم‌زاده، ل.، شهرآرای، م. و مرادی، ع. ر. (1386). بررسی نرخ شیوع اعتیاد به اینترنت در دختران و مقایسۀ دختران معتاد و غیرمعتاد به اینترنت در متغیرهای تنهایی، عزت نفس و مهارت‌های اجتماعی. انجمن روان‌شناسی ایران، 3، 32-40.
کلینی، م. (1375). اصول کافی. تهران: اسوه
وندی، ش. و نانسی، ل. د.( 1389). دختران به عفاف روی میآورند. ترجمۀ پریسا پورعلمدار. قم: معارف.
Ahmadi, Kh. (2014). Internet Addiction among Iranian Adolescents: a Nationwide Study. Acta Medica Iranica,52(6), 467-472.
Bahr, S.J., Hoffmann, J..P. & Xiaoyan, Y.(2005). Parentaland peer influences on the risk of adolescent drug use. Journal of Primary Prevention, 26,529-551.
Boyer, T. (2006). The development of risk-taking: A multi perspective review. Developmental Review, 26(3), 291 -345.
Brenner, V. (1996). An initial report on the online assessment of Internet addiction: the first days of the Internet usage survey [Online]. Available
Engels R.C., Scholte, R. , van Lieshout, C.F., de Kemp, R. & Overbeek, G. (2006). Peer group reputation and smoking and alcohol consumption in early adolescence. Addictive Behaviors, 31(3), 4409.
Fergusson, D.M., Woodward, L.J. & Horwood, L.J. (1999).Childhood peer relationship problems and young people’s involvement with deviant peers in adolescence. J Abnorm Child Psychol, 27, 357-369.
Greenfield, D. N. (2000). Psychological characteristics of compulsive Internet use: A preliminary analysis. CyberPsychology and Behavior, 5(2), 403-412.
Han, Y., Grogan-Kaylor, A., Bares, C., Ma, J., Castillo, M., Delva, J.(2012). Relationship between discordance in parental monitoring and behavioral problems among Chilean adolescents.Children and Youth Services Review, 34, 783–789.
Kloep, M., Guney, M., Cok, F. & Simsek, O. (2009). Motives for risk-taking in adolescence: A cross-cultural study.Journal of Adolescence, 32(1),51 -135
Kraut, R., Kiesler, S. & Boneva, B. (2002). Internet paradox revisited. Journal of  Social  Issues, 58, 49-74
Kristjansson, A., James, J., Allegrante, J.P., Sigfusdottir, I. D. & elgason, A.R. (2010). Adolescent substance use, parental monitoring, and leisure-time activities:12-year outcomes of primary prevention in Iceland. Preventive medicine,51(2),71-168.
LaRose, R., Mastro, D. & Eastin, M. S. (2001). Understanding Internet usage: A social-cognitive approach to uses and gratification. Social Science Computer Review, 19, 395–413.
Melchior, M., Chastang, J.F., Goldberg, P. & Fombonne, E.(2008). High prevalence rates of tobacco, alcohol and drug use in adolescents and young adults in France: Results from the GAZEL Youth study. Addictive Behaviors,33,122-133.
Michael, K. & Ben-Zur, H.(2007). Risk-taking among adolescents: Associations with social and affective factors.Journal of Adolescence, 30(1),17-31.
Morahan-Martin, J. & Schumacher, P. (2003). Loneliness and social uses of the Internet. Computers in Human Behavior, Vol. 19, 659-671.
Moss H.B., Hardie, L. & Lync, K.G.(2003). Affiliation with deviant peers among children of substance dependent fathers from preadolescence into adolescence: associations with problem behaviors. Drug Alcohol Abuse, 71, 117-125.
Nargiso, J.E., Becker., B., Wolff, J.C., Uh, K.M., Simon, V., Spirito, A. & Prinstein M.(2012). Psychological, peer, and family -influences on smoking among an adolescent psychiatric sample. Journal of Substance Abuse Treatment, 42, 310-318.
Paschal, M.J, Ringwalt, C.L. & Flewelling, R.L. (2003). Effects of parenting,father absence, and affiliation with delinquent peers on delinquent behavior among African- American male adolescents. Adolesc,38(149), 15-34.
Skara, S., Pokhrel, P., Einer, M.D., Sun, P., Dent, C. & Sussman, S.(2008). Physical and relational aggression as predictors of drug use: ender differences among high school students. Addictive behaviors,33(12),1507-1517.