مقایسه اثربخشی درمان اعتیاد دوازده‌قدم و درمان چندبعدی معنوی بر سلامت روان و پایبندی مذهبی در افراد وابسته به مواد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشکده روانشناسی دانشگاه علوم و تحقیقات تهران (شعبه البرز)

چکیده

سوءمصرف مواد و اعتیاد از مهم‌ترین مسائلی است که عوارض آن تهدیدی جدی برای جامعه محسوب می‌شود و درمان آن بدون توجه به عوامل مرتبط، زمینه‌ساز و تشدیدکنندۀ آن امکان‌پذیر نیست. هدف از پژوهش حاضر، مقایسۀ اثربخشی برنامۀ درمان اعتیاد دوازده‌قدم و درمان چندبعدی معنوی بر سلامت‌روانی و پای‌بندی مذهبی در افراد وابسته به مواد بود. روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون بوده است و از جامعۀ آماری افراد وابسته به مواد زندان فشافویۀ تهران در سال 1397، تعداد 30 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه 15 نفره درمان اعتیاد دوازده‌قدم و درمان چندبعدی معنوی جایگزین شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های سلامت عمومی و پای‌بندی مذهبی استفاده شد و داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس چند‌متغیره و آزمون تی همبسته تحلیل شد. نتایج نشان داد که بین اثربخشی دو برنامۀ درمان چندبعدی معنوی و درمان دوازده‌قدم بر مؤلفه‌های سلامت روانی تفاوت معناداری وجود ندارد، اما بین دو درمان بر مؤلفه‌های پای‌بندی مذهبی تفاوت معناداری وجود دارد و باتوجه به میانگین، درمان چندبعدی معنوی نسبت‌به درمان دوازده‌قدم تأثیر بیشتری بر افزایش پای‌بندی و کاهش دوسوگرایی و ناپای‌بندی مذهبی دارد. بر‌اساس یافته‌ها می‌توان گفت هر دو درمان را می‌توان برای کاهش مشکلات سلامت روانی افراد وابسته به مواد استفاده کرد، اما درمان چندبعدی معنوی اثربخشی بیشتری بر پای‌بندی مذهبی افراد وابسته به مواد دارد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of the effectiveness of 12-step addiction treatment and Spiritually Multidimensional Psychotherapy on mental health and religious adherence in Substance Dependents

نویسنده [English]

  • ghobad haghmohamadi sharahi
Islamic Azad University, Science and Research Branch of Tehran (alborz,).Iran.
چکیده [English]

Substance abuse and addiction is one of the most important issues whose side effects are considered a serious threat to society and its treatment is not possible without considering the relevant, antecedent and precipitating factors. The aim of this study was to compare the effectiveness of a 12-step addiction treatment program and Spiritually Multidimensional Psychotherapy on mental health and religious adherence in substance dependents. The research method is quasi-experimental with pre-test-post-test design and from the statistical population of substance dependents in Fashafouyeh Penitentiary in Tehran in 2018, 30 people were selected using available sampling method and randomly divided into two groups of 15 addicts. General health questionnaire and religious adherence scale were used to collect data and the data were analyzed by multivariate analysis of covariance and paired t-test. The results showed that there was no significant difference between the effectiveness of two programs of Spiritually Multidimensional Psychotherapy and twelve-step treatment on the components of mental health (p <0.01), but there was a significant difference between the two treatments on the components of religious adherence. Considering the average, Spiritually Multidimensional Psychotherapy has a greater effect on increasing adherence and reducing ambivalence and religious instability than twelve-step therapy (p <0.01). Based on the findings, it can be said that both therapies can be used to reduce the mental health problems of substance dependents, but Spiritually Multidimensional Psychotherapy is more effective on the religious adherence in substance dependents.

کلیدواژه‌ها [English]

  • mental health
  • Religious Adherence
  • Spiritually Multidimensional Psychotherapy
  • substance dependent
  • twelve-step treatment  
غباری‌بناب، ب. (1374). باورهای مذهبی و اثرات آن‌ها در بهداشت روان. اندیشه و رفتار، 1 (4)، 11 ـ 32.
غلامی، ع.، و بشلیده، ک. (1390). اثربخشی معنویت‌درمانی بر سلامت روانی زنان مطلقه. مشاوره و رواندرمانی خانواده، 1 (3)، 331 ـ 348.
قائم‌پناه، ز.، شمسایی، م.، و براتیان، ر. (1400). مفاهیم مشترک در مهارت‌های معنوی: مطالعۀ مروری. روانشناسی فرهنگی، انتشار آنلاین از 29 اردیبهشت.
کامکار، ش.، فرخی، ن.، سلیمی بجستانی، ح.، و مردانی‌راد، م. (1399). تدوین و آزمون مدل علی گرایش به اعتیاد دانشجویان بر‌اساس متغیرهای تحمل پریشانی و تمایزیافتگی با میانجیگری ناگویی هیجانی. اعتیاد‌پژوهی سوءمصرف مواد، 14 (55)، 29 ـ 46.
محمدی، م. ر.، اکبری، ع. ا.، حاتمی، ن.، مکری، آ.، کاویانی، ح.، سلمانیان، م.، و صحت، م. (۱۳۹۰). بررسی اثر روان‌درمانی معنوی در مبتلایان به اختلال وابستگی به مواد اپیوئیدی. پژوهش حکیم، ۱۴ (۳)، 144 ـ 150.
هراتیان، ع.، جان‌بزرگی، م.، و آگاه هریس، م. (1394). نقش روان بنه‌های ناسازگار اولیه و دین‌داری، در پیش‌بینی تعارض زناشویی زنان متأهل. پژوهشنامۀ اسلامی زنان‌ و‌ خانواده، 3 (1)، 45 ـ 62.
یعقوبی، ح.، سهرابی، ف.، و محمدزاده، ع. (1391). مقایسۀ اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری و روان‌درمانی معنوی ـ مذهبی مبتنی بر آموزه‌های اسلام بر کاهش اضطراب آشکار دانشجویان. تحقیقات علوم رفتاری، ۱۰ (۲)، 99 ـ 107.
 
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th Ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
Bergin, A. E., & Richards, P. S. (2005). A spiritual strategy for counseling and psychotherapy. American Psychological Assoc.
Botvin, G. J., Griffin, K. W., & Williams, M. (2001). Drug abuse prevention among minority adolescents: Posttest and one-year follow-up of a school-based preventive intervention. Prevention Science2(1), 1-13.
Brady, K. T., & Sinha, R. (2007). Co-occurring mental and substance use disorders: the neurobiological effects of chronic stress. Focus, 5(2), 229-239.
Charzyńska, E. (2021). The Effect of Baseline Patterns of Spiritual Coping, Forgiveness, and Gratitude on the Completion of an Alcohol Addiction Treatment Program. Journal of Religion and Health, 1-22.
Chen, G. (2006). Social support, spiritual program, and addiction recovery. International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 50(3), 306-323.
Donovan, D. M., Ingalsbe, M. H., Benbow, J., & Daley, D. C. (2013). 12-step interventions and mutual support programs for substance use disorders: An overview. Social work in public health, 28(3-4), 313-332.
Galanter, M., Dermatis, H., Post, S., & Sampson, C. (2013). Spirituality-based recovery from drug addiction in the twelve-step fellowship of narcotics anonymous. Journal of Addiction Medicine, 7(3), 189-195.
Galanter, M., White, W. L., Ziegler, P. P., & Hunter, B. (2020). An empirical study on the construct of “God” in the Twelve Step process. The American Journal of Drug and Alcohol Abuse, 46(6), 731-738.
Goldberg, D. P. (1988). User's guide to the General Health Questionnaire. Windsor.
Gomes F.C.; de Andrade A.G.; Izbicki R.; Moreira Almeida A.; Oliveira L.G. (2013). Religion as a protect ive factor against drug use among Brazilian university students: a national survey. Revista brasileira de psiquiatria, 35(1), 29-37.
Grim, B. J., & Grim, M. E. (2019). Belief, behavior, and belonging: How faith is indispensable in preventing and recovering from substance abuse. Journal of religion and health, 58(5), 1713-1750.
Hendriks, V. M. (1990). Psychiatric disorders in a Dutch addict population: Rates and correlates of DSM-III diagnosis. Journal of Consulting and Clinical Psychology58(2), 158–165.
Hickie, I. B., Koschera, A., Davenport, T. A., Naismith, S. L., & Scott, E. M. (2001). Comorbidity of common mental disorders and alcohol or other substance misuse in Australian general practice. Medical Journal of Australia, 175, S31-S36.
Humphreys, K., Barreto, N. B., Alessi, S. M., Carroll, K. M., Crits-Christoph, P., Donovan, D. M., ... & Wagner, T. H. (2020). Impact of 12 step mutual help groups on drug use disorder patients across six clinical trials. Drug and Alcohol Dependence, 215, 108213.
Kelly, J. F., Humphreys, K., & Ferri, M. (2020). Alcoholics Anonymous and other 12‐step programs for alcohol use disorder. Cochrane database of systematic reviews, 3, 1465-1858.
Kelly, T. M., & Daley, D. C. (2013). Integrated treatment of substance uses and psychiatric disorders. Social work in public health, 28(3-4), 388-406.
Koenig, H. G. (2007). Religion and remission of depression in medical inpatients with heart failure/pulmonary disease. The Journal of nervous and mental disease, 195(5), 389-395.
Mee-Lee. (2012). Addiction: It Isn’t All a Brain Disease Getting Back to Biopsychosocial. In TAAP Conference - San Antonio, Texas.
Miller, W. R. (2013). Addiction and spirituality. Substance Use & Misuse, 48, 1258–1269.
Moazen, B., Shokoohi, M., Noori, A., Rahimzadeh, S., Saeedi Moghaddam, S., Rezaei, F., ... & Naderimagham, S. (2015). Burden of drug and alcohol use disorders in Iran: findings from the Global Burden of Disease Study 2010. Archives of Iranian medicine, 18(8), 480-485.
Moos, R. H., & Moos, B. S. (2004). The interplay between help-seeking and alcohol-related outcomes: divergent processes for professional treatment and self-help groups. Drug and Alcohol Dependence, 75(2), 155-164.
Moreira-Almeida, A., Lotufo Neto, F., & Koenig, H. G. (2006). Religiousness and mental health: a review. Brazilian Journal of Psychiatry, 28(3), 242-250.
Moscati, A., & Mezuk, B. (2014). Losing faith and finding religion: Religiosity over the life course and substance use and abuse. Drug and alcohol dependence, 136, 127-134.
Rapier, R., McKernan, S., & Stauffer, C. S. (2019). An inverse relationship between perceived social support and substance use frequency in socially stigmatized populations. Addictive behaviors reports, 10, 100188.
Salsman, J. M., Pustejovsky, J. E., Jim, H. S., Munoz, A. R., Merluzzi, T. V., George, L., ... & Fitchett, G. (2015). A meta‐analytic approach to examining the correlation between religion/spirituality and mental health in cancer. Cancer, 121(21), 3769-3778.
Shafiee, S. A., Razaghi, E., & Vedadhir, A. A. (2019). Multi-level approach to theories of addiction: a critical review. Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences13(2), (In Press).
Strobbe, S., Cranford, J. A., Wojnar, M., & Brower, K. J. (2013). Spiritual awakening predicts improved drinking outcomes in a Polish treatment sample. Journal of addictions nursing24(4), 209.
Sun, L., Deng, Y., & Qi, W. (2018). Two impact pathways from religious belief to public disaster response: findings from a literature review. International journal of disaster risk reduction, 27, 588-595.
Sussman, S. (2010). A review of Alcoholics Anonymous/Narcotics Anonymous programs for teens. Evaluation & the health professions, 33(1), 26-55.
Sussman, S., Skara, S., Rodriguez, Y., & Pokhrel, P. (2006). Non drug use-and drug use-specific spirituality as one-year predictors of drug use among high-risk youth. Substance Use & Misuse, 41(13), 1801-1816.
Willard, A. K., & Norenzayan, A. (2017). “Spiritual but not religious”: Cognition, schizotypy, and conversion in alternative beliefs. Cognition, 165, 137-146.
Williams, P., Goldberg, D. P., & Mari, J. (1987). The validity of the GHQ-28. Social Psychiatry, 21, 15-18.
Wills, T. A., Yaeger, A. M., & Sandy, J. M. (2003). Buffering effect of religiosity for adolescent substance use. Psychology of Addictive Behaviors, 17(1), 24.
Winter, T., Karvonen, S., & Rose, R. J. (2002). Does religiousness explain regional differences in alcohol use in Finland? Alcohol and Alcoholism, 37(4), 330-339.
World Drug Report. (2018). United nation office on drugs and crime (UNODC). http://www.unodc.org/unodc/en/about-unodc/annualreport.html.
World Health Organization (2008). Policies and practices for mental health in Europe, meeting the challenges. Geneva, Switzerland: World Health Organization.
World Health Organization. (2014). Guidelines for the identification and management of substance use and substance use disorders in pregnancy.