روند پژوهش‌های روان‌شناختی شخصیت در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت)

چکیده

پژوهش‌های روان‌شناختی زیادی در قلمرو شخصیت در سراسر جهان انجام شده‌اند. در حالی‌که دستیابی به همة این پژوهش‌ها عملاً میسر نیست، صدها فراتحلیل و مرور نظام‌مند تصویر مناسبی از آنچه در حوزة شخصیت می‌گذرد فراهم آورده‌اند. در مقالة حاضر روند پژوهش‌های تجربی و روان‌شناختی در قلمرو شخصیت میان نویسندگان ایرانی بررسی شد. بدین منظور همة مقاله‌های منتشرشده در «پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی» مرور نظام‌مند شدند. یافته‌ها نشان داد حدود 90 درصد از مجموع 340 مقالة منطبق با ملاک‌های ورود به تحلیل، مبتنی بر نظریة رگه/صفت بودند. در دامنة رگه‌ها بیشترین الگوی مطالعه‌شده الگوی پنج عاملی و فراوان‌ترین مقیاس به کار رفته پرسشنامة نئو بود. از مجموع متغیرهای پژوهش‌شده در رابطه با شخصیت بیشترین موارد به قلمروهای سلامت جسمانی و روانی و سپس کارکردهای مثبت روانی تعلق داشتند. کم‌ترین مورد به حوزة فیزیولوژیک و سپس به حوزه‌های اخلاق و ورزش تعلق داشتند. این مقاله ضمن ترسیم تصویر نسبتاً کاملی از روند فعلی پژوهش‌های روان‌شناختیِ شخصیت در ایران، توجه به روش‌های تکرار، فراتحلیل، و مرور نظام‌مند در توسعة دانش روان‌شناختی را لازم می‌شمارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Research trends in psychological study of personality in Iran

نویسنده [English]

  • Naser Aghababaei
چکیده [English]

A large number of psychological studies have been done on personality around the globe. While accessing all of these research is not practically possible, hundreds of meta-analyses and systematic reviews draw a good picture of what is happening in the field of personality. In this paper, psychological studies of personality among Iranian authors have been investigated. In doing so, all papers published in sid.ir were systemically reviewed. Findings showed that around 90% of the total 340 papers that meet the eligibility criteria for this study were based on trait theory. In trait domain, the application of the Big Five/Five Factor model and the use of NEO questionnaires were dominant. Of variables studied in relation to personality the most cases pertain to physical and psychological health followed by positive psychological functioning. The least cases pertain to physiologic filed followed by morality and sport. This paper draws a relatively complete picture of current research trends in psychological study of personality in Iran and called attention to the importance of replication, meta-analysis, and systematic review methods in advancing psychological science.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Systematic review
  • personality
  • trait theory
  • the Big Five/Five Factor model of personality
  • personality psychology