پیش‌بینی رضایت زناشویی بر اساس انگیزه‌های استقبالی و اجتنابی فداکاری و رفتارهای فداکارانه در بافت فرهنگی اهواز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره خانواده، گروه مشاوره دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهدی چمران اهواز

2 استاد گروه مشاوره، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار گروه مشاوره، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده

مطالعات نشان می­دهند که انگیزه و رفتارهای فداکارانه می‌توانندبه شکل­های مختلف بر رضایت زناشویی اثر بگذارند.پژوهش حاضر با هدف پیش­بینی رضایت زناشویی مردان و زنان بر اساس متغیرهای انگیزه‌های استقبالی، انگیزه‌های اجتنابی فداکاری و رفتارهای فداکارانۀ زنان و مردان شهر اهواز انجام شد.به­منظور دستیابی به این هدف 300 فرد متأهل با استفاده از روش نمونه‌گیری غیر تصادفی از نوع دردسترس انتخاب شدند و پرسش‌نامه‌های پژوهش شامل سنجۀ ادراک رفتارهای فداکارانه (PSM)، سنجۀ انگیزه­های فداکارانه (MSM)، سنجۀ ارزیابی رابطه (RAS) ازسوی آن‌ها تکمیل شد. طرح تحقیق حاضر توصیفی و از نوع هم­بستگی است. نتایج نشان داد که در نمونۀ مردان از بین متغیرهای پیش­بین، متغیرهای رفتارهای فداکارانه و انگیزه­های اجتنابی فداکاری، توانایی پیش­بینی رضایت زناشویی را دارند، همچنین، در نمونۀ زنان از بین متغیرهای پیش­بین، متغیرهای رفتارهای فداکارانه و انگیزه­های استقبالی توانایی پیش­بینی رضایت زناشویی را دارند. بر اساس یافته­های این پژوهش می­توان نتیجه گرفت که دسته­ای از متغیرها در مردان مثل رفتارهای فداکارانه و انگیزه­های اجتنابی فداکاری نقش تعیین­کننده­تری در پیش­بینی رضایت زناشویی دارند. همچنین در زنان هم دسته­ای از متغیرها مثل رفتارهای فداکارانه و انگیزه­های استقبالی نقش تعیین­کننده و مهم­تری در پیش­بینی رضایت زناشویی دارند. شناسایی و کار بر روی این دسته از متغیرها، نقشی اثرگذار بر رضایت زوجین و روابط خانوادگی خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Prediction of Marital Satisfaction based on Approach and Avoidance Motives of Sacrifice and Sacrificing Behaviors in the Cultural Context of Ahvaz

نویسندگان [English]

  • Toufigh Alboghobeish 1
  • Reza Khojastemehr 2
  • Zabihollah Abbaspour 3
1 Masters of Family Counseling, Department of Counseling, Faculty of Education Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
2 Professor of Counseling Department, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
3 Assistant Professor of Counseling Department, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

Studies show that sacrificing motivation and behaviors can affect marital satisfaction. The purpose of this study is to predict the marital satisfaction of men and women based on the variables of approach motives, avoidance motives of sacrifice and sacrificing behaviors of Ahvazid men and women. To reach this goal, 300 married were selected using available non-random sampling method. The questionnaires included Perception of Sacrifice Measure (PSM), Decent Sacrificing Motives (SM), and Relationship Scale (RAS) filled out. The design of this research was descriptive and correlative. The results indicates that in the male sample, among the predictor variables, the variables of sacrificing behaviors and avoidance motives of sacrifice have the ability to predict marital satisfaction, and also in the female sample, among the predictor variables, the variables of sacrificing behaviors, and the approaches motivates have the ability to predict marital satisfaction. Based on the findings of this study, it can be concluded that a group of variables in men, such as sacrificing behaviors and avoidance motives of sacrifice, have a more decisive role in predicting marital satisfaction, and also in women, a range of variables such as sacrificing behaviors and approaches motives has a more decisive and important role in predicting marital satisfaction. Identifying and working on these variables will have an important role in marital satisfaction and family relationships.

کلیدواژه‌ها [English]

  • marital satisfaction
  • approach Motives
  • avoidance motives of sacrifice
  • sacrificing behaviors
 
آقائی، ز. (1396). رابطۀ رفتارها و انگیزه­های فداکاری باکیفیت زناشویی: یک پژوهش فراتحلیل. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ علوم تربیتی و روان­شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
جمشیدی، م.، نوری­پور لیاولی، ر.، جان بزرگی، م.، و فردین، م. (1394). اثربخشی توانمندسازی کارکردی زوجین مبتنی بر رویکرد اسلامی بر رضایتمندی زناشویی زنان. فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده. 10(31)، 7ـ35.
خجسته­مهر، ر. (1384). بررسی ویژگی­های شخصیتی، مهارت­های اجتماعی، سبک­های دلبستگی و
ویژگی­های جمعیت­شناختی به­عنوان پیش­بین­های موفقیت و شکست رابطۀ زناشویی در زوج­های متقاضی طلاق و عادی در شهر اهواز
. پایان­نامۀ دکتری. دانشکدۀ علوم تربیتی و روان­شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
خجسته­مهر، ر.، دهقانپور، ث.، و عباسپور، ذ. (1397ب). رابطۀ تعهد، ادراک انصاف و رضایت زناشویی با فداکاری در زنان متأهل شهر اهواز. در حال چاپ.
خجسته­مهر، ر.، محمدی، ر.، سودانی، م.، و عباسپور، ذ. (1397الف). تجربۀ زیستۀ فداکاری در ازدواج­های پایدار: یک مطالعۀ پدیدارشناسی توصیفی روان­شناسانه. در حال چاپ.
دهقانپور، ث. (1395). رابطۀ تعهد، ادراک انصاف و رضایت زناشویی با فداکاری در زنان متأهل شهر اهواز. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ علوم تربیتی و روان­شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
روشن­روان، ن. (1395). ارزیابی ویژگی­های روان­سنجی مقیاس­های دیدگاه­فهمی خود (SDPT) و دیدگاه‌فهمی همسر (ODPT) و رابطۀ آن با رضامندی زناشویی دانشجویان متأهل دانشگاه شهید چمران اهواز. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید چمران اهواز. دانشکدۀ علوم­تربیتی و روان­شناسی.
سلطان­زاده، س. (1391). بررسی یک مدل پیشنهادی برای پیشایندها و پیامدهای فداکاری در ازدواج در والدین دانش­آموزان مدارس دخترانۀ مقطع راهنمایی شهر اهواز. پایان­نامۀ کارشناسی. دانشگاه شهید چمران. دانشکدۀ علوم تربیتی و روان­شناسی.
صادقی، م.، فاتحی­زاده، م.، احمدی، ا.، بهرامی، ف.، و اعتمادی، ع. (1394). تدوین مدل خانوادۀ سالم بر اساس دیدگاه متخصصان خانواده (یک پژوهش کیفی). مشاوره و روان­درمانی خانواده، 5 (16)، 142ـ170.
فلاح­زاده، ه.، کیخا، ف.، و سادات صادقی، م. (1398). اثربخشی آموزش خودمتمایزسازی بر اساس فرهنگ ایرانی بر تمامیت خواهی زوجی و تمایزیافتگی زنان. روان­شناسی فرهنگی، 3 (1)، 107ـ125.
کاوند، م. (1390). بررسی رابطۀ رفتارهای فداکارانه، انگیزه­های فداکاری و ادراک انصاف با صمیمیت زناشویی در والدین دانش­آموزان مدارس ابتدایی شهر بروجرد. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ علوم تربیتی و روان­شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
کوچکی، ر. (1391). بررسی مدل پیشنهادی اثر سبک­های دلبستگی بر کیفیت زناشویی با میانجی­گری اسنادهای ارتباطی و راهبردهای حل تعارض غیر سازنده در والدین دانش­آموزان دبیرستانی شهر همدان. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ علوم­تربیتی و روان­شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
محمدلو، ه.، کارگربرزی، ح.، خانبانی، م.، و امینی یگانه، پ. (1394). رابطۀ بین ادراک رفتارهای فداکارانۀ همسر با عملکرد خانواده و رضایت زناشویی در پرستاران سالمند بازنشستۀ شهر تهران. سالمندشناسی، 1 (2)، 45ـ53.
 
Edalati, A., & Redzuan, M. (2010). Perception of women towards family values and their marital satisfaction. Journal of American Science, 6(4), 132-137.
Figuerres, K. Sh. (2008). Sacrifice in marriage: Motives, behaviors, and outcomes. Masterʹs thesis, Brigham young university.
Harper,J. M.,& figuerres, K. S. (2008). Perception of sacrifice scale. Unpublished measure. Brigham young university,Provo,Ut.
Hendrick, S. S., Dicke, A., & Hendrick, C. (1998). the relationship attachment scale. Journal of Social and Personal Relationships, 15(1), 137-142.
Impett, E. A.,& Gordon,A. M. (2010). Why do people sacrifice to approach rewards versus to avoid costs? Insights from attachment theory. Personal Relationship,17(2),299-315.
Impett,E. A.,Kogan,A.,English,T.,John,O.,Oveis, C.,Gordon,A. M.,& Keltner,D. (2012). Suppression sours sacrifice emotional and relation costs of suppressing in romantic relationships. Personality and Social Psychology Bulletin,38(6),707-720.
Impett, E. A., & Gordon, A. M. (2008). For the good of others: Toward a positive psychology of sacrifice. In S. J. Lopez (Ed.), Praeger perspectives. Positive psychology: Exploring the best in people, Vol. 2. Capitalizing on emotional experiences (p. 79–100). Praeger Publishers/Greenwood Publishing Group.
Impett,E. A.,Gable,S. L., &Peplau,L. A. (2005). Giving up and giving in: the costs and benefits of daily sacrifice in intimate relationships. Journal of Personality and Social Psychology,89 (3),327.
Impett, E. A., Javam, L., Le, B. M., Asyabi- Eshghi, B. E. H. Z. A. D., & Kogan, A. (2013). The joys of genuine giving: Approach and avoidance sacrifice motivation and authenticity. Personal Relationships, 20(4), 740-754.
Impett, E. A., Le, B. M., Kogan, A., Oveis, C., & Keltner, D. (2014). When you think your partner is holding back: The costs of perceived partner suppression during relationship sacrifice. Social Psychological and Personality Science, 5(5), 542-549.
Khojasteh Mehr, R., Kavand, M., & Soudani, M. (2017). The Interaction Between Sacrificing Behaviors and Equity Perception: How Does It Contribute to Marital Intimacy. International Journal of Psychology, 11(2), 175-197.
Khojasteh Mehr, R., Mohammadi, R., Soudani, M., & Abbaspour, Z. (2018). [The lived experience of sacrifice in enduring marriages: A descriptive phenomenological psychological study (Persian)]. Journal of Counseling Research, 17(65), 150-87.
Mattingly, B. A., (2008). The effects of sacrifice types and motives on romantic relationshipp quality. The New School Psychology Bulletin, 5(2), 27-30.
Norton, R. (1983). Measuring marital quality: A critical look at the dependent variable. Journal of Marriage and the Family,141-151.
Parker, R., & Pattenden, R. (2009). Strengthening and repairing relationship: Addressing forgiveness and sacrifice in couples education and counseling. Australian family relationships clearing house.
Righetti, F., & Impett, E. (2017). Sacrifice in close relationships: Motives, emotions, and relationship outcomes. Social and Personality Psychology Compass, 11(10).
Rios, C. M. (2010). The Relationship Between Premarital Advice, Expectations and Marital Satisfaction. A thesis submitted in partial fulfillment of the requirement for the degree of science in marriage and family therapy, Utah state university.
Spinier, G. B. (2001). Dyadic Adjustment Scale (DAS). North Tonawanda, NY: Multi-Health Systems, Inc.
Totenhagen, C. J., & Curran, M. A. (2011). Daily hassles, sacrifices, and relationship quality for pregnant cohabitors. Family Science, 2(1), 68-72.
Totenhagen, C. J., Curran, M. A., Serido, J., & Butler, E. A. (2013). Good days, bad days: Do sacrifices improve relationship quality. Journal of Social and Personal Relationships, 30(7), 881-900.
Van Lange, P. A., Agnew, C. R., Harinck, F., & Steemers, G. E. (1997a). From game theory to real life: How social value orientation affects willingness to sacrifice in ongoing close relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 73(6), 1330
Van Lange, p. A., Rusbult, C. E., Drigotas, S. M., Arriaga, X. B., Witcher, B. S., & Cox, C. L. (1997b). Willingness to sacrifice in close relationships. Journal of Personality and Social psychology, 72(6), 1373
Young, V. J., & Curran, M. A. (2016). Intimacy Behaviors and Relationship Satisfaction for Cohabitors: Intimate Sacrifices Are Not Always Beneficial. The Journal of Psychology, 150(6), 779-792.
آقائی، ز. (1396). رابطۀ رفتارها و انگیزه­های فداکاری باکیفیت زناشویی: یک پژوهش فراتحلیل. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ علوم تربیتی و روان­شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
جمشیدی، م.، نوری­پور لیاولی، ر.، جان بزرگی، م.، و فردین، م. (1394). اثربخشی توانمندسازی کارکردی زوجین مبتنی بر رویکرد اسلامی بر رضایتمندی زناشویی زنان. فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده. 10(31)، 7ـ35.
خجسته­مهر، ر. (1384). بررسی ویژگی­های شخصیتی، مهارت­های اجتماعی، سبک­های دلبستگی و
ویژگی­های جمعیت­شناختی به­عنوان پیش­بین­های موفقیت و شکست رابطۀ زناشویی در زوج­های متقاضی طلاق و عادی در شهر اهواز
. پایان­نامۀ دکتری. دانشکدۀ علوم تربیتی و روان­شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
خجسته­مهر، ر.، دهقانپور، ث.، و عباسپور، ذ. (1397ب). رابطۀ تعهد، ادراک انصاف و رضایت زناشویی با فداکاری در زنان متأهل شهر اهواز. در حال چاپ.
خجسته­مهر، ر.، محمدی، ر.، سودانی، م.، و عباسپور، ذ. (1397الف). تجربۀ زیستۀ فداکاری در ازدواج­های پایدار: یک مطالعۀ پدیدارشناسی توصیفی روان­شناسانه. در حال چاپ.
دهقانپور، ث. (1395). رابطۀ تعهد، ادراک انصاف و رضایت زناشویی با فداکاری در زنان متأهل شهر اهواز. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ علوم تربیتی و روان­شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
روشن­روان، ن. (1395). ارزیابی ویژگی­های روان­سنجی مقیاس­های دیدگاه­فهمی خود (SDPT) و دیدگاه‌فهمی همسر (ODPT) و رابطۀ آن با رضامندی زناشویی دانشجویان متأهل دانشگاه شهید چمران اهواز. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید چمران اهواز. دانشکدۀ علوم­تربیتی و روان­شناسی.
سلطان­زاده، س. (1391). بررسی یک مدل پیشنهادی برای پیشایندها و پیامدهای فداکاری در ازدواج در والدین دانش­آموزان مدارس دخترانۀ مقطع راهنمایی شهر اهواز. پایان­نامۀ کارشناسی. دانشگاه شهید چمران. دانشکدۀ علوم تربیتی و روان­شناسی.
صادقی، م.، فاتحی­زاده، م.، احمدی، ا.، بهرامی، ف.، و اعتمادی، ع. (1394). تدوین مدل خانوادۀ سالم بر اساس دیدگاه متخصصان خانواده (یک پژوهش کیفی). مشاوره و روان­درمانی خانواده، 5 (16)، 142ـ170.
فلاح­زاده، ه.، کیخا، ف.، و سادات صادقی، م. (1398). اثربخشی آموزش خودمتمایزسازی بر اساس فرهنگ ایرانی بر تمامیت خواهی زوجی و تمایزیافتگی زنان. روان­شناسی فرهنگی، 3 (1)، 107ـ125.
کاوند، م. (1390). بررسی رابطۀ رفتارهای فداکارانه، انگیزه­های فداکاری و ادراک انصاف با صمیمیت زناشویی در والدین دانش­آموزان مدارس ابتدایی شهر بروجرد. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ علوم تربیتی و روان­شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
کوچکی، ر. (1391). بررسی مدل پیشنهادی اثر سبک­های دلبستگی بر کیفیت زناشویی با میانجی­گری اسنادهای ارتباطی و راهبردهای حل تعارض غیر سازنده در والدین دانش­آموزان دبیرستانی شهر همدان. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ علوم­تربیتی و روان­شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
محمدلو، ه.، کارگربرزی، ح.، خانبانی، م.، و امینی یگانه، پ. (1394). رابطۀ بین ادراک رفتارهای فداکارانۀ همسر با عملکرد خانواده و رضایت زناشویی در پرستاران سالمند بازنشستۀ شهر تهران. سالمندشناسی، 1 (2)، 45ـ53.
 
Edalati, A., & Redzuan, M. (2010). Perception of women towards family values and their marital satisfaction. Journal of American Science, 6(4), 132-137.
Figuerres, K. Sh. (2008). Sacrifice in marriage: Motives, behaviors, and outcomes. Masterʹs thesis, Brigham young university.
Harper,J. M.,& figuerres, K. S. (2008). Perception of sacrifice scale. Unpublished measure. Brigham young university,Provo,Ut.
Hendrick, S. S., Dicke, A., & Hendrick, C. (1998). the relationship attachment scale. Journal of Social and Personal Relationships, 15(1), 137-142.
Impett, E. A.,& Gordon,A. M. (2010). Why do people sacrifice to approach rewards versus to avoid costs? Insights from attachment theory. Personal Relationship,17(2),299-315.
Impett,E. A.,Kogan,A.,English,T.,John,O.,Oveis, C.,Gordon,A. M.,& Keltner,D. (2012). Suppression sours sacrifice emotional and relation costs of suppressing in romantic relationships. Personality and Social Psychology Bulletin,38(6),707-720.
Impett, E. A., & Gordon, A. M. (2008). For the good of others: Toward a positive psychology of sacrifice. In S. J. Lopez (Ed.), Praeger perspectives. Positive psychology: Exploring the best in people, Vol. 2. Capitalizing on emotional experiences (p. 79–100). Praeger Publishers/Greenwood Publishing Group.
Impett,E. A.,Gable,S. L., &Peplau,L. A. (2005). Giving up and giving in: the costs and benefits of daily sacrifice in intimate relationships. Journal of Personality and Social Psychology,89 (3),327.
Impett, E. A., Javam, L., Le, B. M., Asyabi- Eshghi, B. E. H. Z. A. D., & Kogan, A. (2013). The joys of genuine giving: Approach and avoidance sacrifice motivation and authenticity. Personal Relationships, 20(4), 740-754.
Impett, E. A., Le, B. M., Kogan, A., Oveis, C., & Keltner, D. (2014). When you think your partner is holding back: The costs of perceived partner suppression during relationship sacrifice. Social Psychological and Personality Science, 5(5), 542-549.
Khojasteh Mehr, R., Kavand, M., & Soudani, M. (2017). The Interaction Between Sacrificing Behaviors and Equity Perception: How Does It Contribute to Marital Intimacy. International Journal of Psychology, 11(2), 175-197.
Khojasteh Mehr, R., Mohammadi, R., Soudani, M., & Abbaspour, Z. (2018). [The lived experience of sacrifice in enduring marriages: A descriptive phenomenological psychological study (Persian)]. Journal of Counseling Research, 17(65), 150-87.
Mattingly, B. A., (2008). The effects of sacrifice types and motives on romantic relationshipp quality. The New School Psychology Bulletin, 5(2), 27-30.
Norton, R. (1983). Measuring marital quality: A critical look at the dependent variable. Journal of Marriage and the Family,141-151.
Parker, R., & Pattenden, R. (2009). Strengthening and repairing relationship: Addressing forgiveness and sacrifice in couples education and counseling. Australian family relationships clearing house.
Righetti, F., & Impett, E. (2017). Sacrifice in close relationships: Motives, emotions, and relationship outcomes. Social and Personality Psychology Compass, 11(10).
Rios, C. M. (2010). The Relationship Between Premarital Advice, Expectations and Marital Satisfaction. A thesis submitted in partial fulfillment of the requirement for the degree of science in marriage and family therapy, Utah state university.
Spinier, G. B. (2001). Dyadic Adjustment Scale (DAS). North Tonawanda, NY: Multi-Health Systems, Inc.
Totenhagen, C. J., & Curran, M. A. (2011). Daily hassles, sacrifices, and relationship quality for pregnant cohabitors. Family Science, 2(1), 68-72.
Totenhagen, C. J., Curran, M. A., Serido, J., & Butler, E. A. (2013). Good days, bad days: Do sacrifices improve relationship quality. Journal of Social and Personal Relationships, 30(7), 881-900.
Van Lange, P. A., Agnew, C. R., Harinck, F., & Steemers, G. E. (1997a). From game theory to real life: How social value orientation affects willingness to sacrifice in ongoing close relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 73(6), 1330
Van Lange, p. A., Rusbult, C. E., Drigotas, S. M., Arriaga, X. B., Witcher, B. S., & Cox, C. L. (1997b). Willingness to sacrifice in close relationships. Journal of Personality and Social psychology, 72(6), 1373
Young, V. J., & Curran, M. A. (2016). Intimacy Behaviors and Relationship Satisfaction for Cohabitors: Intimate Sacrifices Are Not Always Beneficial. The Journal of Psychology, 150(6), 779-792.