اثر خانواده‌گرایی بر خودکم‌بینی، انگیزش تحصیلی و عزت ‌نفس با میانجی‌گری رابطۀ مادر ـ ‏دختر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مشاوره، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشیار گروه مشاوره، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

10.30487/jcp.2020.198810.1073

چکیده

هدف این تحقیق بررسی نقش واسطه‌ای رابطۀ مادر - دختر در رابطۀ بین خانواده‌گرایی با خودکم‌بینی، انگیزش تحصیلی، عزت ‌نفس دانش‌آموزان متوسطۀ اول و دوم شهرستان مسجدسلیمان بود. جامعۀ آماری این پژوهش دانش‌آموزان دختر متوسطۀ اول و دوم شهرستان مسجدسلیمان بودند که از بین آن‌ها، 250 نفر به‌شیوۀ نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش، مقیاس خانواده‌گرایی نگرشی، مقیاس انگیزش تحصیلی، مقیاس عزت‌ نفس روزنبرگ و مقیاس رابطۀ والد - فرزند بودند. برای تحلیل داده‌ها از معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج ضریب هم‌بستگی پیرسون نشان داد بین خانواده‌گرایی با انگیزش تحصیلی، عزت ‌نفس و رابطۀ مادر - دختر رابطۀ مثبت و معنادار و بین خانواده‌گرایی با خودکم‌بینی رابطۀ منفی و معنادار وجود دارد. پس از حذف دو مسیر غیر معنادار، مدل نهایی برازندگی مناسبی را نشان داد. نتایج معادلات ساختاری نشان داد که خانواده‌گرایی هم به‌صورت مستقیم و هم به‌صورت غیر مستقیم و از طریق رابطۀ مادر - دختر بر انگیزش تحصیلی اثر مثبت و معنادار داشت. همچنین خانواده‌گرایی از طریق رابطۀ مادر - دختر اثر غیر مستقیمی بر عزت ‌نفس و خودکم‌بینی داشت. زندگی با ارزش‌های خانوادگی و ارجح قرار دادن خانواده بر خود فرد می‌تواند باعث ایجاد احساس تعلق شود. ارزش‌های خانوادگی شامل روابط نزدیک با اعضای خانوادۀ گسترده، ابراز عشق و علاقه، نصیحت‌شنوی از اعضای خانواده در موقعیت‌های دشوار، مسئولیت‌پذیری و مشارکت فکری در زمان تصمیم‌گیری‌ها می‌تواند کیفیت تعاملات خانوادگی به‌خصوص رابطۀ مادر را تسهیل کند. این روند می‌تواند مبنای سلامت روان و سایر موفقیت‌های دانش‌آموزان باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Familism on Self-derogation, Educational Motivation and Self-esteem with Mediating Mother-daughter Relationship

نویسندگان [English]

  • Zabihollah Abbaspour 1
  • Samereh Karimi 2
  • Abbas Amanollahi 3
1 Assistant Professor of Counseling Department, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
2 Masters student in Family counseling, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
3 Associate Professor of Counseling Department, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study is to examine the mediating role of mother-daughter relationship in relation between familism and self-derogation, educational motivation, and self-esteem among junior high school students in MasjedSoleiman. The statistical population of this study was junior high school students in MasjedSoleiman, 250 of them were selected by multi-stage sampling technique. Measures used in this study were Attitudinal Familism Scale, Academic Motivation Scale, Rosenberg Self-Esteem Questionnaire and Parent-Child Relationship Survey. Structural Equation Modeling was used to analyze the data. The results of Pearson correlation coefficient showed that there was a positive significant correlation between familism and educational motivation, self-esteem, and mother-daughter relationship and negative significant correlation between familism and self-assimilation. After eliminating two irrelevant paths, the final model showed good fitness. The results of path analysis showed that familism through mother-daughter relationship had direct and indirect effects on academic motivation. In addition, the results showed that familism through mother-daughter relationship had indirect effect on self-derogation and self-esteem. Living with familism values and putting the family before the individual may develop a sense of belonging. Familism values such as building close relationships with extended family members, showing love and affection, seeking advice from family members in times of distress, having the responsibility, and thinking about the family when making important decisions, can facilitate quality of family interactions, especially relationship between mother and girl. This process may be the basis of mental health and other successes in students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • familism
  • Derogation
  • Educational Motivation
  • Self-esteem
  • Mother-daughter Relationship